MAPPF LANSA FATUK DAHULUK BÁ KONSTRUSAUN ESKEMA IRRIGASAUN SAHEN
Asuntu
MAPPF LANSA FATUK DAHULUK BÁ KONSTRUSAUN ESKEMA IRRIGASAUN SAHEN
Data Publica
30 Dec 2025
Descrisaun
Manatuto 20 Dezembru 2025 Ministru Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta, Marcos “MAMETA” da Cruz akonpaña husi Vice Primeiru Ministru, Ministru Dezenvolvimentu Rural no Habitasaun Komunitariu, Mariano Assanami Sabino, lansa fatuk dahuluk ba eskema irrigasaun SAHEN ne’ebé sei konstroi husi konpañia China Civil Enginering Constrution Corporation (CCECC) ho durasaun tempu fulan 18 iha Munisípiu Manatuto.
Iha entrevista Vice Primeiru Ministru , Mariano Assanami Sabino ne’ebé reprejenta Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, fó apoiu bá Ministru Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas katak Timor tama ona bá ASEAN ne’e persiza ona hal;o kontrusaun baziku sira neneik maibé beibeik atu bele asegura seguransa alimentar iha rai laran . Timor presiza to'o ona soberanía alimentar ka ai-han ne'ebé ita-rasik kuda hodí fó-han bá povu rasik". Dehan bá jornalista sira iha mota SAHEN Sábado foin lalais ne'e.
Vice PM Mariano ASSANAMI haktuir katak planu bá kontrusaun eskema irrigasaun iha mota SAHEN ne'e iha kedas Governu AMP nia tempu hamutuk ho Ministru Agrikultura atual. Iha estudu lubuk ida mak halo ona. ne'ebé agora fila fali asume servisu iha governu bele implementa duni programa ne'e. Bainhira eskema Irrigasaun SAHEN ne'e kuandu finaliza ona sei fornese bee bá natar hamutuk ektare kuaze 700. Maibé bele projeta bá to'o natar ektare 1.500. Eskema Irrigasaun ne'e sei kobre Munisípiu rua mak hanesan Manatutu no Manufahi liu-liu Bariki ho Natarbora. “ IX Governu Konstitusionál fó duni prioridade bá setór ida ne'ebé importante. Setór sira ne'e mak sai aliserse bá ekonomia Timor-Leste nian mak hanesan setór Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas,Turizmu inklui Petroleu no minarai. Nia husu bá Inan aman sira atu hamulak ho orasaun atu Irrigasaun ne'e bele hotu lalais. Bainhira hotu ona uza ho didi'ak, uza ho kuidadu. Tanba Irigasaun ne'e la'os bá de'it Agrikultura hodí kuda hare ka halai natar, maibé sei uza mós bá Pekuária hodí hakiak ikan no mós bá Floresta. Tanba área Fatuberlihu ho Natarbora rai bokur. Ne'e duni hotu-hotu tenke iha responsabilidade atu tau matan bá fasilidade ne'ebé Governu prepara daudaun ne'e”.
Iha fatin hanesan Ministru Agrikultura, Pekuária, Peskas no Florestas (MAPPF) Marcos MAMETA da Cruz hatete, Governu ida ne’e iha prioridade oinsá atu fornese ai-han ne'ebé barak ho kualidade bá povu, Governu presiza halo modernizasaun bá setór Agrikultura, buat ne'ebé importante mak dezenvolvimentu infraestrutura báziku hanesan Irrigasaun.
Ministru MAPPF mós husu ba kompañia China Civil Enginering Constrution Corporation (CCECC) no Tekniku husi Diresaun Nasional Irrigasaun no lideransa lokál sira husi xefe aldeia, xefe suku, mai to’o PAM, no agrikultor sira servisu hamutuk atu la bele iha inpedimentu ruma iha area konstrusaun ne’e. “ tanba ita halo ona irrigasaun iha fatin barak la iha problema, tanba ne’e mak ita husu ba komunidade iha parte ida ne’e iha postu 2 Barique Manatutu no Fatuberlihu Manufahi nia ema atu la bele iha inpedimentu ruma iha area sira ne’e nune’e bele fasilita kontratór bele halo servisu tuir tempu iha kontratu laran durante fulan18 , Ministériu asina kontratu iha 24 de novembru liu ba pratikamente agora foin fulan ida nia laran, e ita haree iha progressu diak ba preparasaun ne’ebé ita iha esperansa boot katak ita bele konklui projetu ne’e durante fulan 18”.
Nune’e mos Prezidente Autoridade Municipal Manufahi, Luis Marcal da Costa Tavares, agradese ba komunidade husi munisípiu 2 ne’ebé mak durante ne’e hein tebes dezenvolvimentu infraestrutura, maibe inisiativa governu sentral mak ohin loron mai halo lansamentu ba projetu eskema irrigasaun ida ne’e “ ha’u fiar katak ida ne’e sei halo mudansa ida ne’ebe signifikativu ba komunidade agrikultór iha munisípiu 2 ita hotu hotu hatene katak baze fundamental ba povu mak agrikultór. Ekipa DMEA.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus