PM Inagura Eskema Irrigasaun Galata Venilale

20 Jan 2026
Press Release Image
Asuntu

PM Inagura Eskema Irrigasaun Galata Venilale

Data Publica

20 Jan 2026

Descrisaun

Baucau 10/01/26 Ministru Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta akonpaiña Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, Sábadu ne'e, inagura kanál sistema irrigasaun Galata, Suku Uatuhako, Postu Administrativu Venilale, Munisípiu Baukau.

Iha diskursu, Primeiro Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten konstrusaun eskema irrigasaun Galata nu'udár kumprimisiu husi Governu hodi kria kondisaun ba agrikultór sira.

"Irrigasaun ne'e imi-nian. Kuidadu ba. Imi mak bolu malu halo produsaun ba," Xanana Gusmão hateten.

Xanana relata devér husi Governu nian atu fó-atensaun ba povu, hadi'a moris no kria kondisaun ba povu tanba istorikamente Timor-Leste nia ukun an mai husi sakrifîsiu povu tomak.

Iha fatin hanesan, Ministru Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta, Marcos ''MAMETA'' da Cruz, esplika sistema irrigasaun Galata hahú dezeñu iha tinan 2009 no konstrusaun hahú iha 2023 iha-neʼebé nu'udár implementasaun polítika husi Governu tanba hakarak hasa'e produsaun foos ho sufisiente iha Timor-Leste.

"Ita iha kompromisu atu aumenta produsaun, entaun tenke moderniza setór agrikultura hanesan hadi'a infrastrutura liu-liu irrigasaun," Marcos informa.

Governante ne'e hateten kanál irrigasaun Galata sei kontrola husi guarda bokadura na'in-haat neʼebé fahe responsabilidade no harii Asosiasaun Agrikultór Uza Bee nune'e bele organiza an liul-iu fasilidade ne'ebé fornese hanesan tratór, mákina kuda haree, mákina baku hare no adubu orgániku.

Aleinde ne'e, Prezidente Autoridade Munisipál (PAM) Baukau, Veneranda Eurico Lemos Martins, hato'o agradesimentu ba Governu ne'ebé solusiona bee ba natar hafoin rona komunidade nia halerik hodi konstrui sistema kanál irrigasaun iha Galata neʼebé sei kanaliza bee ba natar sira ne'ebe mak durante ne'e abandona.

"Ami sei servisu maka'as atu kontribui ba komunidade nia rendimentu ekonomia no ami sei serbisu maka'as hodi hasa'e produsaun foos," Veneranda Lemos hateten.

Entretantu, irrigasaun Galata hahú konstrui husi Kompañia Internasionál Xina Civil Engineering Construction Corporation (CECC) ho valór orsamentu millaun $14 ne'ebé sei fornese bee ba natar hamutuk ektare 600 husi Postu Administrativu Venilale no Postu Ossu, Munisipiu Viqueque.

Projeitu referida hahú konstrusaun iha tinan-2023, ne'ebé fó sistema kanál rua hanesan fornese ba área Venilale sei benefísia natar ektare 300-resin no parte Ossu, área Uaibobo pur-volta ektare 200-resin ne'ebé atinje ona pursentu 95. Ekipa DMEA.

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus