IX Governu Tau Konfiansa Povu Nian ho Responsabilidade IX Governu Konstitusionál kompromete ba povu no nasaun liu husi kompromisu eleitorál atu haree konfiansa povu nian hanesan responsabilidade, la’os oportunidade.
Asuntu
IX Governu Tau Konfiansa Povu Nian ho Responsabilidade IX Governu Konstitusionál kompromete ba povu no nasaun liu husi kompromisu eleitorál atu haree konfiansa povu nian hanesan responsabilidade, la’os oportunidade.
Data Publica
21 Jan 2026
Descrisaun
Vise-Ministru Asuntus Parlamentáres, Adérito Hugo da Costa, hato’o afirmasaun ne’e iha sesaun Plenária, Tersa-feira loron 13, fulan-Janeiru tinan 2026, hodi hatan ba deklarasaun polítika bankada FRETILIN ne’ebé apela ba líder nasionál sira atu tau diálogu ass liu arogánsia ka urgullu no interese nasionál ass liu kualker disputa polítika.
Governante ne’e hateten nia parte fiar katak komprimisu eleitorál ho programa IX Governu nian maka guia jestu hotu-hotu Governu atuál nian perante ninia mandatu governasaun.
Vise-Ministru Asuntus Parlamentáres subliña deklarasaun bankada FRETILIN serve atu guia nafatin vontade diálogu ho kamada sosiál polítika hotu-hotu, atu haree oinsá parte hotu servi rai no povu ida ne’e ho dignu, justu no prósperu.
Iha Deklarasaun polítika ne’e mós bankada FRETILIN hateten ho umildade no responsabilidade husu atu iha entendimentu husi parte hotu atu aprende halo diálogu antes akuza, kompriende antes julga no hamutuk antes fahe malu. Bele iha diferensa maibé istória hanorin katak só hamutuk maka konsege reziste, sobrevive no manan.
Deklarasaun bankada opozisaun FRETILIN ne’e mós tau esperansa katak tinan 2026 sai hanesan tinan ida iha ne’ebé líder sira bele reenkontra fila fali ho espíritu unidade nian, rona povu nia lian no hatur fundamentu demokrasia, tanba futuru Timor-Leste nian depende ba kapasidade diálogu husi ninia líder sira.
Durante sesaun Plenária ordinária ne’e, membru Parlamentu sira mós koloka kestaun edukasaun liuliu problema falta profesór atu hanorin iha eskola sira, subsídiu ba profesór sira inklui kondisaun eskola sira nian.
Hatan ba preokupasaun sira ne’e, Vise-Ministru Asuntus Parlamentáres, Adérito Hugo da Costa, hateten parte edukasaun hahú bolsa kandidatu profesór atu prienxe vaga manorin na’in sira, ne’ebe reforma ona tanba númeru reforma funsionáriu públiku ne’ebe hala’o iha tinan ikus 2025 kuaze rihun resin no maioria profesór sira.
Adérito Hugo da Costa explika antes tama ba implementasaun lei reforma obrigatóriu ho idade tinan 65, Ministériu Edukasaun halo ona rekrutamentu hodi loke bolsa kandidatu ba profesór hodi prienxe vaga profesór ne’ebé reforma ona.
Entretantu kestaun kolokasaun profesór sira iha área remota no subsídiu ne’ebé seidauk simu to’o ohin loron sei envia ba Ministra Edukasaun, tanba ida ne’e kabe ba ema barak nia direitu no fiar katak komisaun Parlamentár ne’ebé trata asuntu edukasaun bele bolu Ministra no Sekretáriu Estadu mai iha Parlamentu atu fó explikasaun detallada iha inísiu tinan ida ne’e, atu bele haree oinsá ministériu jere asuntu ida ne’e inklui eskola paralelu no eskola filiál ne’ebé iha ona planu ministériu nian.
Aleinde edukasaun, problema seluk ne’ebe foti mós husi Deputadu sira, maka lixu iha Dili laran ne’ebé to’o oras ne’e lakonsege rezolve.
Hatan ba kestaun ne’e, Vise-Ministru Asuntus Parlamentares hateten, konaba jestaun lixu iha Dili laran, Governu rejista nafatin lakuna sira ne’ebé akontese dezde inísiu mandatu hodi kontinua buka solusaun ne’ebé di’ak ba futuru.
Sesaun Plenária ordinária ne’e prezide husi Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, ho prezensa husi Deputadu sira husi Bankada parlamentár ne’ebé hetan asentu iha Parlarmentu Nasionál. (©MediaGVMAP)
Fontes: https://vmap.gov.tl/2026/01/13/ix-governu-tau-konfiansa-povu-nian-ho-responsabilidade/
Galeria
Laiha Imajen iha Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus