Governu Redefini Estatutu Foun Administrasaun Indireta Estadu Nian

21 Jan 2026
Press Release Image
Asuntu

Governu Redefini Estatutu Foun Administrasaun Indireta Estadu Nian

Data Publica

21 Jan 2026

Descrisaun

Vise-ministru ba Asuntus Parlamentares hato’o hela nia intervensaun iha sesaun Plenária Segunda-feira, loron 19, fulan-Janeiru tinan 2026 iha Parlamentu Nasional. (imajen/SergioSilva/©MediaGVMAP)

Vise-Ministru Asuntus Parlamentáres, Adérito Hugo da Costa afirma Bankada KHUNTO kontinua ejize rejime espesiál ba Diresaun Nasionál Terras no Propriedade atu bele goza estatutu autonomia administrasaun  finansa no patrimóniu, maibé tanba rezime anteriór hirak ne’ebé eziste maka ohin loron kontribui ba in-efisiensia administrasaun no finansa.

Afirmasaun ne’e hodi responde deklarasaun polítika bankada KHUNTO ne’ebé aprezenta husi Deputadu António Verdial de Sousa Gama iha sesaun Plenária Segunda-feira, loron 19, fulan-Janeiru tinan 2026, ne’ebé ezije governu atu define estatutu Diresaun Nasionál Terras no Propriedade no tenki iha seriedade hodi trata asuntu rai, nune’e labele husik hela espekulasaun oioin.

Vise-Ministru Asuntus Parlamentáres, akresenta hafoin kontratu termu sertu sira redefine, sei tuir kedas ho redefinisaun estatutu foun administrasaun indireta Estadu nian inklui RAEOA no ZEESM ne’ebé halo tanba kompromisu ba reforma administrasaun públika ho efisiénsia no efikásia.

Governante ne’e realsa, polítika reforma agrária nian la’o tinan barak ona hahú ho sistema “ITA NIA RAI” ne’ebé transforma fali ba ssitema nasionál kadastru, maibe iha tinan balun ba kotuk servisu ne’e paradu no IX governu iha inísiu mandatu kontinua fali atu asegura dadus husi Sistema ITA NIA RAI ba Sistema Nasionál Kadastrál ho investimenetu ne’ebe boot.

Kestaun ida importante maka asegura dadus, tanba gasta ona osan Estadu maibé dadus hirak ne’e ameasadu lakon tanba abandonadu durante tinan neen resin.

Tuir Vise-Ministru, aleinde asegura dadus no refunsiona komisaun ba disputa rai ne’ebe antes ne’e suspende, dadaun ne’e mandatu komisaun ne’e hotu ona no Governu liu hosi Ministériu Justisa haree oinsá atu difini didi’ak servisu hotu.

Aleinde problema rai, membru Órgaun Lejislativu sira levanta mós kestaun sira hanesan infraestrutura bázika, edukasaun, lixu, lei sibernéutika no seluk tan.

Entretantu Sesaun Plenária ordinária ne’ebé liderada husi Puezidente Parlamentu, Maria Fernanda Lay, hetan partisipasaun máximu husi membru órgaun lejislativu sira ho prezensa Vise-Ministru Asuntus Parlamentares no akompaña husi audiénsia iha sala plenária no plataforma dijitál sira. (©MediaGVMAP)

Fontes: https://vmap.gov.tl/2026/01/19/governu-redefine-estatutu-foun-administrasaun-indireta-estadu-nian/

Galeria

Laiha Imajen iha Galeria

Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus