𝐌𝐀𝐏𝐏𝐅 𝐋𝐈𝐔 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐒𝐄𝐅 𝐑𝐄𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀 𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐗𝐏𝐎𝐑𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐓𝐀𝐋𝐈-𝐌𝐔𝐒𝐀𝐍 𝐁𝐀 𝐈𝐍𝐃𝐎𝐍𝐄𝐒𝐈𝐀 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈

16 Feb 2026
Press Release Image
Asuntu

𝐌𝐀𝐏𝐏𝐅 𝐋𝐈𝐔 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐒𝐄𝐅 𝐑𝐄𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀 𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐗𝐏𝐎𝐑𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐓𝐀𝐋𝐈-𝐌𝐔𝐒𝐀𝐍 𝐁𝐀 𝐈𝐍𝐃𝐎𝐍𝐄𝐒𝐈𝐀 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈

Data Publica

16 Feb 2026

Descrisaun

Manufahi, 13 Fevereiru 2026| Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), liu husi Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta(DGF), Realiza Lansamentu Exportasaun Tali-Musan "Corypha utan" hamutuk 155 Toneladas ba Indonesia, husi Kompañia Comiko Timor Diak.Lda, Parseria ho Kompañia Tagejanio 13 Unipesoal.Lda, Iha Suku Betano, Posto Administrativu Same, Munisípiu Manufahi.

Intervensaun 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, 𝐒.𝐇𝐮𝐭, Reprezenta S.E. Ministro da Agricultura, Pecuária, Pesca e Floresta(MAPPF) informa Lansamentu Tali-Musan ne’e ho objetivu atu fo informasaun ba komunidade sira hotu atu proteje tali, labele tesi no sunu arbiru nune’e tali sira ne’ebé moris aban-bainrua too fuan ita bele halibur tali ne'e nia musan hodi bele exporta ba rai liur nune'e mak ita bele hasa’e rendimentu ekonómia komunidade sira nian.

“Serimónia ne’e hetan suporta masimu husi Kompañia Comiko Timor Diak.Lda no Parseria Kompañia Tagejanio 13 Unipesoal.Lda ne’ebé dadaun ne’e halo exportasaun ita espera katak exportasaun ida ne’e sai hanesan ezemplu ida ba ita nia komunidade sira no emprezariu sira iha Timor-Leste kontinua halibur ba Tali-musan iha Munisípiu sira ne’ebé pretense ba hodi exporta ba rai liur” dehan S.E.SEF.

𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐄𝐅, hateten Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), liu husi Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta(DGF), kontinua fasilita no atende ba kompañia nune’e sira bele kontinua halao exportasaun Tali-musan ne’ebé mak hanesan iha.

“Lansamentu Tali-musan dadaun ne’e hamutuk 155 toneladas, tuir planu iha fulan oin mai sei kontinua halo exportasaun iha fatin sira ne’ebé identifika ona iha tali-musan hodi kontinua halo exportasaun ba rai liur hodi hasa’e rendimentu ekonómia komunidade sira nian nomos bele hatama reseita ba estadu no nasaun ” dehan S.E.SEF.

Tanba dadaun ne’e ita rona barak maka importasaun, iha exportasaun maibé ho numeru ne’ebé ki’ik liu hanesan kafé no ai-fuan sira seluk maibe ho numeru ne'ebé ki’ik, tanba ne’e agora dadauk ita koko kontinua halo exportasaun Tali-musan hodi nune’e ita bele hasa’e numeru exportasaun iha rai laran nune’e mak ita bele hasa'e rendimentu ekonómia komunidade sira nian iha área rural.

"Liu husi exportasaun ne’e hautudu katak Tali-musan ne’e iha ona valor ekonómia ne’ebé iha tanba ne’e ba oin ita tenke proteje nafatin tali ne’e labele estraga labele sunu labele tesi, proteje tali ne’e moris aban bairua bele fo benefisíu ekonómia direta ba ita nia komunidade sira" hateten S.E.SEF.

Tali ne’e produtus Florestais ne’ebé naun madeira ita espera katak laos exporta deit Tali-musan maibé iha tempu tuir mai ita sei exporta mós hanesan Kutulak, Sukaer, no produtu floresta naun madeira sira seluk ne’ebé mak moris iha ita nia nasaun.

Enkuantu partisipa iha Serimónia Tali-musan ne'e Sua Excelencia SEF, S.E. Ministro Comercio Industria, Sr. Nino Pereira, S.E. Secretário de Estado Terras Propriedades(SETP), Sr. Jaime Xavier Lopes, Reprezenta PAM-Munisípiu Manufahi, Diretor Geral Floresta no Diretór Nasionál no Xefe Departamentu sira no Ekipa sira husi Kompañia Comiko Timor Diak.Lda ho Kompañia Tagejanio 13 Unipesoal.Lda, no partisipa masimu husi komunidade sira hotu iha Suku Betanu.

Bainhira remata atividade ne'e Sua Excelência SE, Kontinua hala'o observasaun diretamente ba sentru Viveirus Permanente Betanu, hodi hare no observa ai-oan sira ne'ebé produs iha Viveirus refere.

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus