𝐒𝐄𝐅 𝐊𝐎𝐍𝐓𝐈𝐍𝐔𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐌𝐎𝐕𝐄 𝐑𝐄𝐆𝐔𝐋𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐒𝐔𝐊𝐔 𝐍𝐈𝐀𝐍 𝐋𝐈𝐔 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐊𝐔𝐋𝐓𝐔𝐑𝐀 𝐓𝐀𝐑𝐀-𝐁𝐀𝐍𝐃𝐔 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀

23 Feb 2026
Press Release Image
Asuntu

𝐒𝐄𝐅 𝐊𝐎𝐍𝐓𝐈𝐍𝐔𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐌𝐎𝐕𝐄 𝐑𝐄𝐆𝐔𝐋𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐒𝐔𝐊𝐔 𝐍𝐈𝐀𝐍 𝐋𝐈𝐔 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐊𝐔𝐋𝐓𝐔𝐑𝐀 𝐓𝐀𝐑𝐀-𝐁𝐀𝐍𝐃𝐔 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀

Data Publica

23 Feb 2026

Descrisaun

Ermera,17 Fevereiru 2026| 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, 𝐒.𝐇𝐮𝐭, Kontinua Partisipa Lansamentu Regulamentu Suku nian liu husi Kultura Tara-Bandu hodi nune'e sidadaun sira hotu bele proteje no konserva rekursus naturais, iha Suku Tocoluli, Postu Administrativu Railaco, Munisípiu Ermera.

Serimónia kultura Tara-Bandu ida ne’e hetan apoiu husi Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), liu husi Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta, Direção Nacionál de Gestão das Florestas Bazias Hidrograficas e Áreas Mangais, suporta husi parseiru dezenvolvimentu Japan Internasional Cooperation Agency (JICA) iha Timor-Leste, no apoiu husi tékniku husi Associação HALARAE.

Intervensaun 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬, informa Lansamentu Regulamentu Suku nian ofisializa liu husi serimónia kultura Tara-bandu ida ne'e hanesan lei tradisionál ne'ebé hanorin no eduka ita oinsa bele hametin ita nia fiar hodi respeita malu entre ema ho ema, ita ema tenke moris harmónia ho natureja hodi fo protesaun no konservasaun ba biodiversidade balada fuik sira no labele estraga rekursus Florestais, ai-laran sira ne'ebé moris natural.

"Prosesu atu implementa Regulamentu Suku no ofisializa liu husi Tara-bandu ida ne’e lori prosesu naruk, konsultasaun hamutuk ho komunidade no Autoridade lokál sira hotu mak foin lori ba aprova iha Konselhu konsultativu Munisípal hodi tau iha arkivu nune'e jerasaun ba jerasaun bele respeita no halo tuir regulamentu sira ne'ebe hakerek ona" dehan S.E.SEF.

S.E.SEF, hateten Programa Tara-bandu ida ne’e ajuda tebes parte Governu, liu husi Ministério Agricultura, Pecuária, Pesca no Florestas (MAPPF), Secretario Estadu Florestas(SEF) Diresaun Geral Florestas(DGF), no Autoridade lokál kontinua habelar programa sira ne’ebé implementa oinsa bele fó protesaun no konservasaun ba ita nia rekursus naturais ne’ebé maka tinan-tinan sempre hetan estraga husi ita nia sidadaun rasik.

"Ita hotu akompañia mudansa klimatika ne’ebé mak akontese iha ita nia rai Munisípiu Ermera ne'e rai ne'ebé malirin hela deit maibé agora lae rai manas, tanba ita la kuidadu ita nia ai-laran sira ne'ebé moris natural, ho nune'e mak hahú ohin ba oin tenke moris harmónia ho natureja, moris harmónia ho ita nia biodiversidade no labele tesi ai-laran sira ne'ebé moris naturál" dehan S.E.SEF.

Tanba ne'e mak parseiru dezenvolvimentu Assosiasaun HALARAE no Japan Internasional Cooperation Agency (JICA-GCF), iha Timor-Leste hetan apoiu husi Governu liu husi Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), iha Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta(DGF) servisu hamutuk hala'o konsultasaun ho Autoridade Lokál Xefe Suku, Xefe Aldeia no Komunidade sira durante fulan neen nia laran oinsa bele implementa regulamentu suku nian liu husi implementasaun Tara-bandu iha Suku Tocoluli .

Partisipa iha atividade Tara-bandu ne'e, Sua Excêlencia SEF, Administradora Postu Administrativo Railaco, Reprezenta Prezidente Autoridade(PAM) Munisípiu Ermera, Comandante PNTL, Postu Adm. Railaco, Diretór HALARAE, Reprezenta Japan Internasional Cooperation Agency (JICA-GCF), Xefe Suku sira iha Postu Adm. Railaco no Xefe Aldeia sira hotu no Partisipa masimu husi Lia Nain no Komunidade sira hotu.

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus