𝐒𝐄𝐅, 𝐏𝐀𝐑𝐓𝐈𝐒𝐈𝐏𝐀 𝐒𝐄𝐑𝐈𝐌𝐎́𝐍𝐈𝐀 𝐊𝐔𝐋𝐓𝐔𝐑𝐀 𝐓𝐀𝐑𝐀-𝐁𝐀𝐍𝐃𝐔 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀
Asuntu
𝐒𝐄𝐅, 𝐏𝐀𝐑𝐓𝐈𝐒𝐈𝐏𝐀 𝐒𝐄𝐑𝐈𝐌𝐎́𝐍𝐈𝐀 𝐊𝐔𝐋𝐓𝐔𝐑𝐀 𝐓𝐀𝐑𝐀-𝐁𝐀𝐍𝐃𝐔 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀
Data Publica
11 Mar 2026
Descrisaun
Ermera, 10 Fevereiru 2026| 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, 𝐒.𝐇𝐮𝐭, Partisipa iha Regulamentu Suku no Mapa uza Rai ba Futuru liu-husi Serimónia Tara-Bandu hodi Hametin Unidade Entre Komunidade sira hodi Proteje no Haburas Rekursus Naturais liu-liu Florestas no Ambiente, iha Suku Lihu, Postu Administrativu Railaco, Munisípiu Ermera.
Serimónia Tara-Bandu ida ne’e hetan apoiu husi Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), liu husi Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta, Direção Nacionál de Gestão das Florestas Bazias Hidrograficas e Áreas Mangais, suporta husi parseiru dezenvolvimentu Japan Internasional Cooperation Agency (JICA) iha Timor-Leste, no apoiu implementasaun husi Associação HALARAE iha Timor-Leste.
Intervensaun 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬, informa Regulamentu Suku ofisializa liu husi serimónia Tara-bandu ida ne'e hanesan lei tradisionál ne'ebé hanorin no eduka ita oinsa bele hametin ita nia fiar hodi respeita malu entre ema ho ema, ema ho natureza, ema ho Balada fuik no Biodiversidade sira ne'ebé moris iha ai laran hanesan mós kriatura maromak nian.
"Prosesu atu implementa Regulamentu Suku no ofisializa liu husi Tara-bandu ida ne’e lori prosesu naruk, konsultasaun hamutuk ho komunidade no Autoridade lokál sira hotu mak foin lori ba aprova iha Konselhu konsultativu Munisípal hodi tau iha arkivu nune'e jerasaun ba jerasaun bele respeita no halo tuir regulamentu sira ne'ebe hakerek ona" dehan Sua Excelênsia SEF.
Sua Excelênsia SEF, hateten programa Tara-bandu ida ne’e ajuda tebes parte Governu, liu-liu Ministério Agricultura, Pecuária, Pesca no Florestas (MAPPF), Secretário de Estadu das Florestas(SEF) Diresaun Geral Florestas(DGF), no Autoridade lokál kontinua habelar programa sira ne’ebé implementa oinsa bele fó protesaun no konservasaun ba ita nia rekursus naturais ne’ebé maka tinan-tinan sempre hetan estraga husi ita nia Komunidade rasik.
"Ita hotu akompañia mudansa klimatika ne’ebé mak akontese iha ita nia rai Munisípiu Ermera ne'e rai ne'ebé malirin hela deit maibé agora lae rai manas, tanba ita la kuidadu ita nia ai-laran sira ne'ebé moris natural, ho nune'e mak hahú ohin ba oin tenke moris harmónia ho natureja, moris harmónia ho ita nia biodiversidade no labele tesi ai-laran sira ne'ebé moris naturál" dehan Sua Excelênsia SEF.
Tanba ne'e mak parseiru dezenvolvimentu Assosiasaun HALARAE no Japan Internasional Cooperation Agency (JICA-GCF), iha Timor-Leste hetan apoiu Finanseiro husi GCF no Governu Timor-Leste liu husi Ministério da Agricultura, Pecuária, Pesca e Florestas (MAPPF), iha Secretário de Estado das Florestas (SEF), Direção Geral Floresta(DGF) servisu hamutuk hala'o konsultasaun ho Autoridade Lokál Xefe Suku, Xefe Aldeia no Komunidade sira durante fulan neen nia laran oinsa bele implementa regulamentu suku nian liu husi implementasaun Tara-bandu iha Suku Lihu,Posto Railaku,Munisípiu Ermera.
Partisipa iha Serimónia Tara-Bandu ne'e Sua Excelencia SEF, Akompañia husi Diretór Nacionál de Gestão das Florestas, Bacias Hidrograficas e Areas Mangais(DNGFBHAM), Prezidente Autoridade PAM-Munisípiu Ermera, Prezidente Autoridade PAM-Munisípiu Liquiça, Comandante Destacado F.FDTL, Componente Terestre iha Munisípiu Ermera, Comandante PNTL Munisípiu Ermera, Administradora Posto Administrativo Railaco, Comandante PNTL Squarda Posto Adm. Railaco, Diretór Halarae, Reprezenta JICA-iha Timor-Leste, Xefe Suku sira hotu iha Postu Administrativo Railaco, Lianain sira ho Konunidade sira hotu no Estudante sira hotu.
Enkuantu bainhira remata atividade serimónia Kultura Tara-bandu ne'e Sua Excelência Secretário de Estado das Florestas(SEF) Kontinua hala'o nia viagen servisu ba iha Munisípiu Covalima hodi Akompañia Sua Excêlencia Primeiro-Ministro hala'o vizita ofisiál ba iha Munisípiu Covalima, hodi atualiza no avalia diretamente nivel prontidaun administrasaun munisipál nian atu simu desentralizasaun administrativa plena no prepara ba eleisaun Kámara Munisipál iha 2027.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus