𝐌𝐀𝐏𝐏𝐅 𝐄𝐍𝐒𝐄𝐑𝐀 𝐉𝐎𝐑𝐍𝐀𝐃𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐆𝐑𝐀𝐌𝐀 𝐓𝐎𝐌𝐀𝐊 𝐈𝐇𝐀 𝐓𝐈𝐌𝐎𝐑-𝐋𝐄𝐒𝐓𝐄
Asuntu
𝐌𝐀𝐏𝐏𝐅 𝐄𝐍𝐒𝐄𝐑𝐀 𝐉𝐎𝐑𝐍𝐀𝐃𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐆𝐑𝐀𝐌𝐀 𝐓𝐎𝐌𝐀𝐊 𝐈𝐇𝐀 𝐓𝐈𝐌𝐎𝐑-𝐋𝐄𝐒𝐓𝐄
Data Publica
16 Mar 2026
Descrisaun
𝐃Í𝐋𝐈, 𝟏𝟐 𝐌𝐀𝐑𝐒𝐔 𝟐𝟎𝟐𝟔 – Ministério da Agricultura, Pecuária, Pescas e Florestas (MAPPF), liuhosi Sekretáriu Estadu Peskas, 𝐃𝐫. 𝐃𝐨𝐦𝐢𝐧𝐠𝐨𝐬 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐧𝐜𝐞𝐢çã𝐨 𝐝𝐨𝐬 𝐒𝐚𝐧𝐭𝐨𝐬 “𝐌𝐚𝐮-𝐜𝐚𝐫𝐨”, kinta liubá ensera Ajénsia Internasionál nia programa Toos ba Moris Di’ak (TOMAK), iha Timor-Leste.
Iha serimónia enseramentu ne’ebé realiza iha salaun Novo Turismo, Lecidere ne’e, intervensaun Sekretáriu Estadu Peskas, hateten lori Governu Timor-Leste nia naran, liu husi Ministeriu Agrikultura, Pekuaria, Peskas e Floresta, hato'o apresiasaun ba Governu Australia liu husi Embaixada Australia no parseiru sira hotu neʼebé kontribui ba implementasaun programa TOMAK durante tinan 10, hahú husi tinan 2016-2026.
“Eventu ohin hanesan onra ida atu hamutuk ho ita boot sira hodi ensera programa TOMAK, ida ne’e parseria ida ne’ebé naruk ba decade ida entre Australia no Timor-Leste atu hametin agrikultura, hadľa nutrisaun, no suporta vida moris agrikultor sira iha area rural ne’ebé reziliente liu”.
Durante TOMAK nia implementasaun kobre ona suku 124 iha Baucau, Bobonaro no Viqueque, no suporta grupu agrikultor hamutuk 696 ne’ebé involve iha atividade agrikultura, nutrisaun, no mós atividades rai no impresta osan, Agrikultor sira asesu mos ba formasaun sira hanesanK; iha Prátika Agrikultura DIAK, Kapasitasaun iha Agrikultura sensivel ba nutrisaunK, iha oinsa foti desizaun iha una kain laranK, iha agribisnis, Kapasitasaun iha área Climate Smart Agriculture (CSA).
“Rezultadu husi atividade sira ne’e, ho nia atinjimentu xave mak hatudu ona iha dokumentariu / video ne’ebé ita foin hare no rona liu ba” nia hateten “Rezultadu seluk mak ita boot sira hare ona ohin demonstrasaun no hatudu mos produsaun agrikola no teknolojia sira ne’ebé supporta husi programa ne’e hanesan feira simples, hodi ko’alia liu kona-ba prátika no inovasaun sira neʼebé promove ona iha decade liu ba”.
Aleinde ne’e, hahán ne’ebé serve durante eventu ne’e mai husi produtu lokal agrikultor sira, ne’ebé hetan apoiu husi TOMAK kuda iha munisipiu tolu nia laran, rezultadu bele kontinua koko hahan lokal sira ne’e.
Antes atu remata, lori Governu Timor-leste nia naran no Ministeriu Agrikultura Pekuaria, Peska e Floresta nia naran, nafatin hato’o apresiasaun no agradese ne’ebé klean ba apoiu husi Governu Australia liu husi programa TOMAK nune’e bele atinji rezultadu hanesan hatudu iha dokumentariu no mós feira simples iha liur.
No parabens ba ema hotu neʼebé envolve, no obrigadu ba biban no kolaborasaun neʼebé estabelese durante TOMAK nia operasaun. Espera Espiritu husi atividades sira ne’e, sei la mout, wainhira programa TOMAK remata nia misaun, tanba moris di’ak hahú husi vontade, korajen, no inisiativa sira.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus