𝐏𝐑𝐈𝐌𝐄𝐈𝐑𝐔 𝐌𝐈𝐍𝐈𝐒𝐓𝐑𝐔 𝐊𝐀𝐘 𝐑𝐀𝐋𝐀 𝐗𝐀𝐍𝐀𝐍𝐀 𝐆𝐔𝐒𝐌𝐀̃𝐎 : 𝐓𝐄𝐌𝐏𝐔 𝐓𝐎’𝐎 𝐎𝐍𝐀 𝐁𝐎𝐁𝐎𝐍𝐀𝐑𝐎 𝐎𝐀𝐍 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐒𝐈𝐌𝐔 𝐏𝐎𝐃𝐄𝐑 𝐋𝐎𝐊Á𝐋.
Asuntu
𝐏𝐑𝐈𝐌𝐄𝐈𝐑𝐔 𝐌𝐈𝐍𝐈𝐒𝐓𝐑𝐔 𝐊𝐀𝐘 𝐑𝐀𝐋𝐀 𝐗𝐀𝐍𝐀𝐍𝐀 𝐆𝐔𝐒𝐌𝐀̃𝐎 : 𝐓𝐄𝐌𝐏𝐔 𝐓𝐎’𝐎 𝐎𝐍𝐀 𝐁𝐎𝐁𝐎𝐍𝐀𝐑𝐎 𝐎𝐀𝐍 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐒𝐈𝐌𝐔 𝐏𝐎𝐃𝐄𝐑 𝐋𝐎𝐊Á𝐋.
Data Publica
16 Mar 2026
Descrisaun
Bobornaro, 12 Marsu 2026
Governu kontinua intensifika preparativu bá implementasaun desentralizasaun administrativa iha nivel Munisípiu, inklui preparasaun bá eleisaun Kámara Munisipál ne’ebé planeia sei realiza iha tinan 2027.
Nu’udar Bobonaro oan Ministru Transportes no Komunikasaun, Eng.Miguel Marques Gonçalves akompaña Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão no membru governu balu hala’o Vizita ofisial bá iha Munisípiu Bobonaro iha Quinta-Feira loron 12 fulan Marsu 2026.
Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaro, Paulo Moniz Maia hanesan uma nain aprezenta bá Xefe Governu ho ministru sira ne’ebé maka marka prezensa iha eventu ne'e kona-bá perfil no ponténsia tomak husi munisípiu Bobonaro nu’udár baze fundamentál ida hodi responde bá kritériu sira ne'ebé mak hatu’ur iha polítika desentralizasaun podér lokál nian.
"Ohin loron ida ne'e importante tebes bá povu munisípiu bobonaro, ha'u hanesan PAM Bobonaro hodi povu bobonaro tomak nia naran hakarak aprezenta servisu lubuk ida ne'ebé hala’o durante tinan lubuk ida nia laran to’o ohin loron, rezultadu avaliasaun kondisaun minimaa ne'ebé durante fulan kotuk liu bá ami prepara" PAM Bobonaro Paulo Moniz Maia aprezenta.
Iha aprezentasaun ne’e haree liu dezenvolvimentu ekonómiku, sosiál, infraestrutura no institusionál, inklui rekursu umanu, rekursu naturais, orsamentu no koordenasaun munisipál nian.
Primeiru-Ministru Xanana Gusmão ofisialmente iha abertura deklara Munisípiu Bobonaro partense bá Bobonaro oan sira.
Xefe Governu afirma objetivu vizita ofisiál bá iha munisípiu Bobonaro, hodi atualiza no avalia diretamente nivel prontidaun administrasaun munisipál nian atu simu desentralizasaun administrativa plena no prepara bá eleisaun Kámara Munisipál iha 2027 ho objetivu atu hakbesik liután servisu públiku bá sidadaun sira no reforsa governasaun lokál.
Vizita ne’e mós envolve enkontru ho autoridade lokál, intelektual sira husi munisípiu bobonaro, juventude sira, padres, madres, Sivíl, militár no komunidade sira.
Iha okaziaun ne’e Xefe governu Kay Rala Xanana Gusmão halo mós verifikasaun infraestrutura no rekursu umanu ne’ebé munisípiu ne’e iha hodi asegura prosesu tranzisaun bá sistema governasaun lokál ne’ebé efetivu no sustenável.
Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão husu bá Bobonaro oan sira atu koordena malu, lalika hadau malu, hadook tiha sukuismu, partidarismu tau de'it interese bá bobonaro, buka hatene potisiál husi bobonaro iha area saida deit no se de’it sei kaer ukun tenke hamutuk bá bobonaro nia di’ak.
“Rekomendasaun ne’bé MAE hato’o hare didiak bá imi koordena malu bá lalika hadau malu buka hatene potensia husi munisípiu bobonaro nia iha area saida deit tanba imi mak sei kaer ukun" tenik PM Xanana.
Administradór postu administrativu sira iha obrigadasaun ho responsabilidade atu servi povu no rai ida ne'e.
"APA sira iha responsabilidade bá rai ida ne’e, atu servi deit bá rai ida ne’e no bá povu ida ne’ebé halo parte bá, koñese didi’ak problema sira iha suku laran, iha aldeia ida bá aldeia ida ho ida ne’e mak imi bele hamutuk halo planu bá tinan ida oin mai ne’e, atu resolve saida, prioridade saida de’it maka iha aldeia no suku nia laran hodi nune’e iha vizaun ida, hadia imi nia suku sira, no imi nia aldeia” tenik PM Xanana iha nia diskursu.
PM Xanana afirma atu halo planeamentu husi aldeia mai to’o suku tenke ko’alia bá malu entende malu ho nune’e Administradór postu administativu sira, polítiku sira. Labele halo buat hotu dala ida de’it maibé tenke halo saida mak de'it tuir imi nia kbi’it, halo dadauk bá hodi nune’e neneik povu sente iha duni sentidu no iha duni valór.
https://sdi.gov.tl/ministerio/presrealease/create
𝐌𝐞́𝐝𝐢𝐚 𝐌𝐓𝐊
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus