𝗔𝗕𝗘𝗥𝗧𝗨𝗥𝗔 𝗩𝗜𝗜𝗜 𝗞𝗨𝗥𝗦𝗨 𝗙𝗢𝗥𝗠𝗔𝗦𝗔𝗨𝗡 𝗜𝗡𝗜𝗦𝗜Á𝗟, 𝗔𝗦𝗘𝗦𝗨 𝗞𝗔𝗥𝗘𝗜𝗥𝗔 𝗠𝗔𝗝𝗜𝗦𝗧𝗥𝗔𝗧𝗨𝗥𝗔 𝗝𝗨𝗗𝗜𝗦𝗜Á𝗟, 𝗠𝗜𝗡𝗜𝗦𝗧É𝗥𝗜𝗨 𝗣Ú𝗕𝗟𝗜𝗞𝗨 𝗡𝗢 𝗗𝗘𝗙𝗘𝗡𝗦𝗢𝗥𝗜𝗔 𝗣Ú𝗕𝗟𝗜𝗞𝗔

24 Mar 2026
Press Release Image
Asuntu

𝗔𝗕𝗘𝗥𝗧𝗨𝗥𝗔 𝗩𝗜𝗜𝗜 𝗞𝗨𝗥𝗦𝗨 𝗙𝗢𝗥𝗠𝗔𝗦𝗔𝗨𝗡 𝗜𝗡𝗜𝗦𝗜Á𝗟, 𝗔𝗦𝗘𝗦𝗨 𝗞𝗔𝗥𝗘𝗜𝗥𝗔 𝗠𝗔𝗝𝗜𝗦𝗧𝗥𝗔𝗧𝗨𝗥𝗔 𝗝𝗨𝗗𝗜𝗦𝗜Á𝗟, 𝗠𝗜𝗡𝗜𝗦𝗧É𝗥𝗜𝗨 𝗣Ú𝗕𝗟𝗜𝗞𝗨 𝗡𝗢 𝗗𝗘𝗙𝗘𝗡𝗦𝗢𝗥𝗜𝗔 𝗣Ú𝗕𝗟𝗜𝗞𝗔

Data Publica

24 Mar 2026

Descrisaun

𝗗Í𝗟𝗜, 𝗠𝗝 — 𝗦𝗲𝗴𝘂𝗻𝗱𝗮-𝗳𝗲𝗶𝗿𝗮 𝟭𝟲 𝗠𝗮𝗿𝘀𝘂 𝟮𝟬𝟮𝟲, Sua-Eselénsia Ministru Justisa, Dr. Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, fó enkorajamentu ba formandu inisiál na’in-36 iha VIII Kursu ninian ne’ebé asesu kareira majistratura judisiál, Ministériu Públiku no Defensoria Públika, iha serimónia abertura ne'ebe realiza iha Centro de Formação Jurídica e Judicial, Cai-Coli, Díli.

Formandu inisial na’in-36, na’in-14 hili atu sai juiz, na’in-12 sai prokurador no na’in-10 sai Defensor Públiku. Iha konesimentu no abilidade ne’ebé ita espera. Ho pasiénsia hein sira bele kontinua partisipa formasaun ne’e ho di’ak, atu nune’e rezultadu formasaun bele fo benefísiu ba CFJJ no Timor-Leste liu-liu bá servisu espesial ne’ebé sei hala’o iha Futuru.

Polítika IX Governu Konstitusionál nian, kontinua reforsu kuadru pesoál iha Tribunál, Prokuradoria no Defensoria Públika. Objetivu atu prepara rekursu umanu ne’ebé kapaz atu responde alargamentu servisu iha Munisípiu sira. Governu halo esforsu atu estabelese no konsolida Tribunal Supremu, nu’udar órgaun judisiál aas liu iha sistema justisa nasional. Inisiativa ida-ne’e importante tebes atu garante funsionamentu sistema judisiáriu ne’ebé forte, independente no efisiente.

Iha kontestu ida-ne’e, juízes sira ne’ebé iha momentu atual hala’o sira nia funsaun hanesan juízes terseira klase, bele hetan oportunidade atu promove ba juízes segunda klase no primeira klase, tuir kriteria legal no méritu profesional. Juízes sira ne’ebé demonstra kapasidade, integridade no esperiénsia profissional sei bele asesu ba Tribunal Superior, hodi reforsa estrutura judisiáriu nasional no garante aplikasaun lei ne’ebé justu no imparsiál ba povu Timor-Leste.

Serimónia ne’e, nu’udár kontribuisaun atu aumenta kuadru ne’ebé sufisiente, hodi hatan ba preokupasaun ne’ebé ejijénsia husi komunidade kada loron buka justisa, hakarak justisa ne’ebé lalais, justisa ne’ebé selere, no justisa ne’ebé loloos no teb-tebes, atu nune’e bele fo solusaun ba problema sira ne’ebé komunidade sira hasoru.

Presiza iha kuadru ho kualifikasaun aas no formasaun tékniku ne’ebé dura-dura atu eleva sira-nia konesimentu. Tanba ne’e, formasaun modalidade no formasaun inisial, ne’ebé hahu ho faze teoria durante fulan-18, depois kontinua ba faze prátika fulan-6, no remata ho faze estájiu durante tinan-ida. Karik formandu sira liu iha avaliasaun, bele integra ba iha servisu ne’ebé desinjadu ona, hanesan iha tribunal, defensoria públika, no Prokuradoria.

Ministru Justisa mós enkoraza formandu inisial sira atu aproveita oportunidade formasaun ne’e ho seriedade no dedikasaun, tanba kna’ar majistradu nian mak responsabilidade bo’ot ida atu asegura aplikasaun lei ho justu, imparsiál no respeitu ba prinsipiu Estadu de Direitu Demokrátiku.

Iha serimónia ne’e, partisipa mós hosi reprezentante Parlamentu Nasionál, membru Konsellu Jeral CFJJ, dirijente institusionál relevante sira hanesan; Prezidente Tribunál Rekursu, Dr. Afonso Carmona, Prokuradór Jeral Repúblika, Dr. Nelson de Carvalho, Prezidente do Conselho Gestão no diciplina advokasia atual Diretór Jeral Politika Justisa, Dr. Nelinho Vital, Defensor Públiku Jerál, Dr. Câncio Xavier no Diretór Nasionál CFJJ, Dr. Francisco Xavier Vasco Soares, Diretór Nasionál Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál, professor sira, funsionáriu sira hosi instituisaun relevante, no mós entidade sira seluk.

# 𝗠í𝗱𝗶𝗮 𝗚𝗮𝗯𝗶𝗻𝗲𝘁𝗲 𝗠𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗿𝘂 𝗝𝘂𝘀𝘁𝗶𝘀𝗮 #

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus