Baucau 27/03/2026. Ministeriu Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta (MAPPF) liu husi Diresaun Nasional Peskíza Estatístika (DNPE) Servisu hamutuk ho parseiru AI-COM implementa programa Biochar uza hare latum ba ai-horis ne’ebé peskisadór sira halo peskiza iha Sentru peskiza darasula.

Tuir Diretor DNPE César José da Cruz esplika, Ohin (rad) Sexta ita hamutuk iha ne’e atu hare rezultadu peskiza uza biochar atu nune’e oinsa mak extensionista sira bele habelar ba agrikultór sira no mos ba komunidade ne’ebe mak iha interese atu uza biochar atu bele hasa’e produsaun agrikola, no mos ida ne’ebe mak la uza biochar, hodi halo komparasaun deit katak oinsa ita nia peskiza ne’e atu ema hotu bele uza. “ita labele laran metin deit ba fundu petroliferu maibe agrikultura mak sai baze fundamental ba setór Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta.” Katak Diretór César

Iha entervista Peskizadora Julieta Lidia esplika, Peskiza ne’e ho nia objetivu atu hasa’e produsaun agrikola iha rai laran, ho nune’e mak ita uza adubus biochar ka hare latum, Biochar ne’e nia konteudu iha rai laran, atu hasa’e produsaun ne’e to tinan hira? Atu hasa’e produsaun ai-horis hirak ne’e biochar ne’e bele fo inpaktu iha tempu naruk ka lae.

Nia hatutan Peskiza ne’e mos kontinuasaun peskiza ne’e halo iha tinan 2018 to’o 2026 katak peskiza ida ne’e hala’o ona durante tinan 9.

Nune’e mos agrikultór Jorge Tavares Freitas mos esplika, Ami senti kontente uza Biochar, tanba nia benefisiu bo’ot tbebes ba sira, la uza ne’e benefisiu la dun diak so uza biochar beneficio ne’e iha. Ai-horis ne’ebe mak uza biochar Fehuk, batar, fore talin ho modo no tomate nia beneficiu ne’e boot los. Rekomenda mos ba maluk agrikultor sira ne’ebe utiliza makina sira ne’e hakbesik aan mai para uza biochar.Ekipa DMEA MAPPF