MAPPF-JICA, Ministro Agrikultura Pecuária Pesca no Floresta (MAPPF) Marcos “Mameta” da Cruz realiza enkontru ho reprezentante JICA Fukulmori Daisuke nomós Embaxadór Japaun iha Timor Leste Yamamoto Yasushi konaba projetu jestaun pazajem ba komunidade hodi hametin rezilensia no redusaun ba reflorestasaun iha Basias Hidrografika iha Munisipiu hitu (7). Atividade ne’e realiza iha loron Tersa (07/04/26) iha Salaun MAPPF Comoro.

iha diskursu Ministru MAPPF esplika, projeitu ne’e hanaran jestaun pazajem ba komunidade hodi hametin rezilensia no redusaun ba reflorestasaun iha Basias Hidrografika ne’ebé hetan fundu husi Fundu Klimatika Verde no JICA ne’eb’e finansiamentu husi Governu, dadaun ne’e ninia implementasaun tama ona ba tinan lima (5) tanba hahú iha tinan 2022. desde hahú projeitu ne’e aldeia alvu hamutuk 60 iha Posto Administrativu 14 Munisipiu hitu ba basias hodrografika ha’at mak nu’udar alvu hanesan Mota Comoro Mota Laclo Mota Karau Ulun no Mota Tafara.

Membru Governu ne’e hatutan, dezenvolve ona regulamentu Aldeia atu promove utilizasaun sustentavel ba rekursu natural no fortalese governasaun Sosial iha nivel komunidade, regulamentu hirak ne’e hetan ona aprovasaun formal husi Autoridade munisipiu no mós Governu sentral. Komite aldeia kontinua halo papel ativu iha monitorizasaun implementasaun regulamentu aldeia nian liu hosi reuniaun monitorizasaun reuniaun ne’e mós fulan fulan, hatudu liu hosi komitmentu no responsabilidade komunidade nian ne’ebé forte.

“Projeitu ne’e fo ona benefisiu konkretu ba komunidade sira liu husi introdusaun teknolojia pratika agrikultura no jestaun rai ne’ebé diak liu, inklui kuda aihoris konstrusaun terras iha rai lolon produsaun kompos ka adubu, tekniku agrikultura rezilente ba mudansa klimatika no rehabilitasaun ba ai kafe tuan sira. Intervensaun sira ne’e kontribui ba aumenta produtividade agrikultura aumenta rezilensia ba klima.” Tenik Ministru Marcos

Iha fatin hanesan Embaxador Japaun mai Timor Leste Yamamoto Yasushi sente Haksolok tebes hodi partisipa iha enkontru JCC nian konaba projeitu jestaun pazajem komunitaria ba rezilensia klimatika no redus reflorestasaun iha Basias Hidrografika.

“Uluk nanain hau hakarak agradese ba Ministro MAPPF ba partisipasaun enkontru ohin nian no mos ba lideransa no orientasaun implementasaun susesu ba projeitu ida ne’e.Jepaun sente orgullu hodi suporta inisiativa importante ida ne’e liu hosi peritus JICA kolaborasaun ho parseiru implementador sira.”katak embaxador ne’e

Nia informa, Projeitu ida ne’e kontribui hodi hametin jestaun Floresta no Ambiental foku ba uza partisipativu ba rai no adaptasaun ba mudansa klimatika. Ami nia objetivu mak atu proteje ai laran sira ne’e ba povu komesa agora no ba futuru. Mais de ¾ husi teritorio jepaun nian kobre husi foho nune’e ami kompriende didiak importansia husi jestaun Floresta sustentavel.

Nune’e mos reprezentante JICA Fukulmori Daisuke dehan enkontru ne’e hanesan onra bo’ot ida hodi partisipa iha enkontru ba projetu jestaun pazajem ba komunidade hodi hametin rezilensia no redusaun ba reflorestasaun iha Basias Hidrografika.

“ha’u nia diskursu ida ne’e hau koalia konaba importansia sira husi projeitu ne’e ba ita nia komunidade local sira. Planu partisipativa utiliza rai integradu hala’o ona iha Suku 60 sei falta suku sira seluk sei tuir mai sei kompleta iha tinan ida ne’e nia laran, liu hosi prosesu ida ne’e komunidade sira iha ona regra hodi uza rai no sira mós iha koñesementu konaba risku mudansa klimatika nian ne’é afeta ba sira nia to’os no natar.”

Enkontru ne’e partisipa husi Prezidente Autoridade Munisipal (PAM) no Diretór Servisu Agrikultura Munispal sira husi munisipio hitu ne’e.