𝐄𝐧𝐬𝐞𝐫𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐐𝐮𝐚𝐝𝐫𝐢𝐥𝐚𝐭𝐞𝐫𝐚𝐥 𝐛𝐚 𝐊𝐚𝐫𝐠𝐮 𝐃𝐢𝐫𝐞𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐨 𝐗𝐞𝐟𝐢𝐚 𝐌𝐂𝐈

20 Apr 2026
Press Release Image
Asuntu

𝐄𝐧𝐬𝐞𝐫𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐅𝐨𝐫𝐦𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐐𝐮𝐚𝐝𝐫𝐢𝐥𝐚𝐭𝐞𝐫𝐚𝐥 𝐛𝐚 𝐊𝐚𝐫𝐠𝐮 𝐃𝐢𝐫𝐞𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐨 𝐗𝐞𝐟𝐢𝐚 𝐌𝐂𝐈

Data Publica

20 Apr 2026

Descrisaun

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟏𝟕 𝐀𝐛𝐫𝐢𝐥 𝟐𝟎𝟐𝟔- Ministru Komérsiu no Indústria, Sr. Nino Pereira, hamutuk ho Komisáriu Komisaun Anti Korrupsaun (CAC), Sr. Rui Pereira dos Santos, ofisialmente enserra formasaun quadrilateral ba kargu diresaun no xefia sira iha Ministériu Komérsiu no Indústria.

Formasaun ne’e realiza durante loron tolu, hahú husi loron 15 to’o 17 Abril 2026, liuhusi kooperasaun entre Komisaun Funsaun Públiku, Komisaun Anti Korrupsaun (CAC), no Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), ho títulu “Prevene no Kombate Korrupsaun hodi Promove Governasaun Di’ak no Proteje Direitus Humanus iha Administrasaun Públiku.”

Formasaun ne’e fó enfaze ba importánsia integridade, transparénsia no responsabilidade iha servisu públiku, ho objetivu atu hasa’e kapasidade lideransa, reforsa integridade institusionál no promove governasaun ne’ebé di’ak iha setór públiku.

Aleinde ne’e, formasaun ne’e mós aborda oinsa atu halo jestaun no kontrolu efetivu ba utilizasaun orsamentu no bens estadu iha servisu, ho responsabilidade no tuir padraun no sistema jestaun ne’ebé di’ak, atu garante efisiénsia, transparénsia no prestasaun kontas ne’ebé klaru, hodi prevene mal jestaun no pratika sira ne’ebé bele lori ba avusu poder no korrupsaun.

Iha okaziaun ne’e, Ministru MCI refere mós ba mensajen husi Primeiru-Ministru nian kona-ba prosesu bo’ot iha konstrusaun estadu iha Nasaun Demokrátiku Timor-Leste. Nia hateten iha prosesu ne’e sei mosu frazilidade, no presiza rekoñese katak nivel koordenasaun entre instituisaun sira seidauk lao ho efetivu no sei iha fraqueza lubuk ida ne’ebé presiza kontinua hadia.

Nia subliña katak presiza duni dezenvolvimentu programa no reforso institusionál ho forma sistemátika. Ida-ne’e inklui implementasaun programa sira ne’ebé bele haforsa kapasidade rekursu umanu iha instituisaun públika sira. Aleinde ne’e, prioridade importante mak oinsá garante governasaun di’ak no intensifika kombate korrupsaun, ne’ebé tenke sai nu’udar asaun kolektiva ida ne’ebé presiza partisipasaun ativa husi parte hotu iha servisu públiku.

Nia mós hateten katak liuliu sira ne’ebé kaer kargu importante iha área sensível sira, tenke hatudu responsabilidade kle’an iha jestaun orsamentu no utilizasaun bens estadu, hodi asegura katak la iha abuzu poder, mal jestaun, ka indikasaun korrupsaun. Tanba ne’e, presiza iha mekanizmu kontrolu ne’ebé forte no efetivu atu garante transparénsia no prestasaun kontas iha utilizasaun rekursu públiku.

Formasaun ne’e hetan partisipasaun husi direjente sira iha kargu diresaun no xefia, hamutuk ho funsionáriu públiku sira ne’ebé tutela iha diresaun sira relevante iha ministériu refere.

📌𝙈é𝙙𝙞𝙖 𝙈𝘾𝙄

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus