𝐒𝐄𝐅-𝐒𝐄𝐏𝐂 𝐏𝐑𝐎𝐌𝐎𝐕𝐄 𝐏𝐑𝐎𝐆𝐑𝐀𝐌𝐀 𝐑𝐄-𝐅𝐋𝐎𝐑𝐄𝐒𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐊𝐔𝐃𝐀 𝐀𝐈-𝐎𝐀𝐍 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀

06 May 2026
Press Release Image
Asuntu

𝐒𝐄𝐅-𝐒𝐄𝐏𝐂 𝐏𝐑𝐎𝐌𝐎𝐕𝐄 𝐏𝐑𝐎𝐆𝐑𝐀𝐌𝐀 𝐑𝐄-𝐅𝐋𝐎𝐑𝐄𝐒𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐊𝐔𝐃𝐀 𝐀𝐈-𝐎𝐀𝐍 𝐈𝐇𝐀 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈́𝐏𝐈𝐔 𝐄𝐑𝐌𝐄𝐑𝐀

Data Publica

06 May 2026

Descrisaun

Ermera, 05 Maiu 2025|| 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞̂𝐥𝐞𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, 𝐒. 𝐇𝐮𝐭, Hamutuk ho Sua Excelênsia Secretário Estado Proteção Civíl (SEPC) Sr. Domingos Mariano Reis, Promove Programa Re-florestasaun Kuda Ai-oan Hamutuk 1.266 mill Pes iha fatin risku ba dezastre naturais iha Suku Ligumea, Postu Adm. Ermera, Munisípiu Ermera.

Intervensaun 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞̂𝐥𝐞𝐧𝐜𝐢𝐚 Secretário de Estado das Florestas Eng. Fernandino Vieira da Costa, 𝐒.𝐇𝐮𝐭, ohin ita mai hamutuk ho S.E. Sekretáriu Estadu Protesaun Sivíl, inklui mós Membru sira husi nível nasionál no Aútoridade lokál sira realiza Lansamentu ba programa re-florestasaun, hodi kuda ai-oan ba fatin sira ne'ebé risku ba dezastre naturais, dezenvolve sai fali fatin ne'ebé seguru no produtivu.

"Objetivu no desafiu ita hotu hatene katak Suku Ligumea hanesan área ida ne'ebé risku tebes ba dezastre naturais, tanba Problema Mudansa Klimátika, ne'ebé akontese tinan-tinan iha ita-nia rain, impaktu mós husi atitude umanu ne'ebé prátika agrikultura ne'ebé la sustentável no tradisionál, ne'ebé fó impaktu negativu ba ita-nia rai" dehan S.E.SEF.

𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞̂𝐥𝐞𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐄𝐅, hateten Lansamentu ba programa re-florestasaun hodi kuda ai-oan ohin nian ne'e ho nia objetivu prinsipál rua, prevensaun no mitigasaun ba área risku dezastre naturais nian, atu nune'e iha futuru oin mai ai-oan sira ne'ebé ita kuda bele halo prevene saun ba rai sira ne'ebé halai.

"Solusaun no Implementasaun atu prevene erosaun, sedimentasaun, no inundasaun ne'ebé labele fó impaktu ba komunidade no infraestrutura sira, ita presiza Introdusaun Tékniku Foun, Implementa prátika agrikultura ne'ebé semi-modernu. Sistema Agro-floresta, Implementa sistema reflorestasaun ne'ebé di'ak liután" hateten S.E.SEF.

Governu mós presiza iha planu integradu hodi nune'e ita la presiza gasta osan barak de'it ba dezenvolvimentu no rekopersaun bainhira dezastre akontese. Hamutuk ho Sekretáriu Estadu Protesaun Sivíl no Diresaun Jerál Floresta, ita sei foti pasu ida ne'e hodi asegura seguransa ba fatin sira ne'ebé ita identifika ona.

Atividade dezenvolve programa re-florestasaun realiza ho objetivu atu hasa’e mós konhesimentu no konsiensia komunidade no autoridade lokal kona-ba importansia protesaun ba rekursus naturais, Promove konservasaun floresta hodi prevene erosaun no dezastre naturais.

Enkuantu, Totalál ai oan ne'ebé Direção Geral Floresta fo apoiu hodi kuda hamutuk 1.266 pes ho tipu mak hanesan, Ai produsaun : Ai teka = 250 pes Ai mahoni = 210 pes, Ai saria = 250 pes. Ai konservasaun: Au = 260 pes, Ai halii liun 6 pes Ai fuan/agroflorestal: sabraka = 250 pes, sirsak = 230 pes, área kobre: hektare 10

Rezuldau atividade kuda ai-oan ne'e, Komunidade sira aumenta konhesimentu kona-ba oinsa halo protesaun ba rekursus florestais, konservasaun floresta liu-liu ai sira ne'ebé moris natural ne'e medida ida ne'ebé importante hodi hamenus risku dezastre iha suku Ligumea, Postu Adm. Ermera.

Entretantu, partisipa iha atividade ne'e 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞̂𝐥𝐞𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 (𝐒𝐄𝐅) 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, Sua Excelênsia Secretário Estado Proteção Civíl (SEPC) Sr. Domingos Mariano Reis, Comandante PNTL Esquarda Postu Adm. Ermera, Corpo Guarda Floresta sira, Xefe Suku no Xefe Aldeia sira iha Postu Adm. Ermera, Lia nain no Estudante Estagiáriu sira husi UNTL, inklui partisipa masimu husi Komunidade sira hotu.

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus