Palácio das Cinzas

12 May 2026
Press Release Image
Asuntu

Palácio das Cinzas

Data Publica

12 May 2026

Descrisaun

8 Maiu 2026 Ministru Saúde Em Ezersisiu Atual Vise-Ministru Fortalesimentu Institusionál Saúde (VMFIS) Sr. José dos Reis Magno Lic.SP, MM. halo abertura ba Workshop Konsulta Téknika Planu Fortalesimentu Institusionál Gabinete Apoiu Jurídiku (GAJ).

Iha Diskursu Ministru Saúde Em Ezersisiu hatete Ho onra boot no responsabilidade aas mak hau diriji ba ita hotu iha sesaun abertura Konsulta Téknika Planu Fortalesimentu Institusionál Gabinete Apoiu Jurídiku (GAJ),fortalesimentu institusionál mak sai hanesan pilar fundamental ida ba dezenvolvimentu nasional, Instituisaun sira ne’ebé forte, organizadu no efikaz importante tebes atu asegura implementasaun polítika públika ho legalidade, transparénsia no responsabilidade, no mos promove konfiansa sidadaun sira ba Estadu.

Iha kontestu ida ne’e, papel Gabinete Apoiu Jurídiku importante tebes atu garante katak prosesu administrativu, desizaun institusionál no implementasaun polítika saúde hala’o tuir lei, normas no prinsipiu boa governasaun, Iha setor saúde, ne’ebé iha kompleksidade administrativa no regulatória ne’ebé aas liu, GAJ sai hanesan estrutura estratéjika ida atu asegura, Legalidade no seguransa jurídika, Harmonizasaun polítika no legislasaun, Qualidade desizaun administrativu, Transparénsia institusionál, Prevensaun no jestaun risku jurídiku.

Vizaun ida ne’e alinhadu ho Ajenda 2030 Nasoens Unidas, liu-liu Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável númeru 3 Saúde no bem-estar no Objetivu númeru 16 Paz, Justisa no Instituisaun Efikaz ne’ebé enfatiza importánsia governasaun diak, justisa no instituisaun ne’ebé forte, maibé, iha prosesu fortalesimentu institusionál, sei iha dezafiu importante sira ne’ebé presiza responde, hanesan, Sistema normativu ne’ebé seidauk integradu no sistematizadu ho diak, Falta SOPs no instrumentu jurídiku padronizadu, Limitasaun rekursus umanus ho kompeténsia jurídika espesializadu, Frakeza iha jestaun prosesu no kontrolu internu, Limitasaun teknologia informasaun no sistema dijital, Dependénsia ba apoiu tékniku no finanseiru husi parseiru sira.

Tanba ne’e, Planu Fortalesimentu Institusionál GAJ sai importante tebes hanesan mapa estratéjiku ida atu orienta dezenvolvimentu institusionál to’o tinan 2030, planu ida ne’e bazeia ba pilar estratéjiku lima, Fortalesimentu polítika, normas legais no instrumentu normative, Governação no jestaun prosesu sira, Rekursus umanus no kapasitasaun institusionál, Modernizasaun ekipamentu no teknologia informasaun, Sustentabilidade finanseira no parseria estratéjika.

Objetivu boot hosi planu ida ne’e mak atu transforma GAJ sai instituisaun jurídika ne’ebé forte, modernu, efisiente no sustentável, ne’ebé bele suporta Ministério Saúde ho asesoria jurídika ne’ebé kredível no professional, Importante atu hatene katak GAJ la’ós de’it unidade administrativa ida, GAJ mak pilar fundamental ida ba estabilidade institusionál, seguransa jurídika no boa governasaun iha setor saúde.

Sistema saúde ida sei forte bainhira nia desizaun sira bazeia ba lei, transparénsia no responsabilidade, Tanba ne’e, konsulta téknika ida ne’e importante tebes la’ós de’it atu valida dokumentu, maibé atu garante katak planu ida ne’e realistiku, implementável no responde ba nesesidade institusionál sira.

Hau enkoraja partisipante sira hotu atu kontribui ativamente liu husi, Análize kritiku no konstrutivu, Validasaun prioridade estratéjika sira, Kontribuisaun téknika no rekomendasaun, Identifikasaun lakuna no oportunidade ba melloria.

Susesu planu ida ne’e depende ba implementasaun efetiva, lideransa forte no kompromisu institusionál ne’ebé aas, ho servisu hamutuk no responsabilidade kolektiva, ita bele hametin GAJ sai hanesan sentru kompeténsia jurídika ne’ebé bele kontribui ba sistema saúde ne’ebé transparente, efisiente no sustentável iha Timor-Leste.

Partisipa iha workshop ne’e maka kuadru ezekutivu ministeriu saúde nian balun funsionariu sira Gabinete Apoiu Juridiku no entidades relevantes sira seluk.

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus