SEF- SORUMUTU HO TIMOR GAP
Asuntu
SEF- SORUMUTU HO TIMOR GAP
Data Publica
12 May 2026
Descrisaun
Díli, 12 Maiu 2026||Sua Excêlencia Secretário de Estado das Florestas Eng. Fernandino Vieira da Costa, S.Hut, Sorumutuk ho Empreza Públika Timor Gap. Ep, hodi koalia kona-ba asuntu área protejida hodi asegura katak atividade petróleu, gás, no dezenvolvimentu ekonómia la estraga ambiente no rekursu naturál sira iha Timor-Leste.
Objetivu hosi diskusaun ne’e mak atu buka balansu entre dezenvolvimentu ekonómia no konservasaun ambiente, tanba área protejida iha valor boot ba moris komunidade no futuru Timor-Leste nian.
Iha enkontru ne’e, parte rua diskute kona-ba, Importánsia proteje floresta, tasi, no biodiversidade, Maneira halo atividade indústria petróleu ho responsabilidade ambiental, Kooperasaun entre governu no empresa atu asegura sustentabilidade, Regulamentu no lei sira kona-ba área protejida, Prevene poluisaun no impaktu negativu ba komunidade no natureza.
Objetivu hosi sorumutuk entre SEF no TIMOR GAP kona-ba área protejida mak atu buka solusaun no kooperasaun di’ak entre dezenvolvimentu ekonómia no protesaun ambiente.
Objetivu prinsipál sira mak hanesan tuir mai:
1. Proteje Ambiente Naturál,
Atu garante katak floresta, tasi, bee-matan, no biodiversidade iha área protejida sei nakloke no la sofre estragus hosi atividade indústria.
2. Reduz Impaktu Ambiental
Atu diskute oinsá atividade petróleu no gás bele hala’o ho kuidadu atu la hamosu poluisaun, rai monu, ka estragus ekosistema.
3. Aumenta Koordenasaun Instituisaun
Atu hametin servisu hamutuk entre governu, empresa, no entidade relevante sira iha jestaun área protejida.
4. Garantia Sustentabilidade
Atu asegura katak rekursu naturál Timor-Leste bele uza ba tempu naruk no sei benefisia jerasaun agora no futuru.
5. Kumpri Lei no Regulamentu
Atu garante katak projetu sira ne’ebé hala’o hosi empresa tenke tuir lei ambiental no regra kona-ba área protejida.
6. Proteje Interese Komunidade
Atu asegura katak komunidade lokál sira ne’ebé hela besik área protejida la lakon moris no rekursu naturál ne’ebé sira depende ba.
Iha parte seluk, sorumutuk ne’e mos importante atu kria komunikasaun di’ak no transparénsia entre parte sira atu evita konflitu no hadi’a jestaun ambiente iha Timor-Leste.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus