𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐊𝐨𝐦𝐩𝐨𝐧𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐈𝐦𝐩𝐨𝐫𝐭𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐁𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐮
Asuntu
𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐊𝐨𝐦𝐩𝐨𝐧𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐈𝐦𝐩𝐨𝐫𝐭𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐁𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐮
Data Publica
14 May 2026
Descrisaun
𝐃𝐈𝐋𝐈,𝟏𝟐/𝟎𝟓/𝟐𝟎𝟐𝟓: Vise-Primeiru Ministru, Ministru Kordenador ba Assuntu Sosiais, Eng. Mariano ASSANAMI Sabino, konsidera media nu’udar komponente importante ba konstrusaun estadu iha nasaun sira ne’ebe adopta sistema demokratizasaun.
Kestaun ne’e Vise-Primeiru Ministru hato’o bainhira partisipa no halo enseramentu ba Konferensia Internasional The Dili Dialogue Forum (DDF) 2026, ne’ebe ho tema “Papel Media ba Futuru ida iha Paz”, iha Salaun Multiuzu GMN, Bebora, Dili.
Antes atu halo enseramentu Vise-Primeiru Ministru halo diskursu hodi koloka pontu importante sira relasiona ho objetivu importante DDF nian iha ne’ebe husu komunidade media hotu-hotu atu halo reflesaun, troka ideia no buka solusaun ba dezafius sira ne’ebe durante imi hotu hasoru iha knar lor-loron nian.
“Hanesan belun di’ak ba jornalista hotu-hotu ha’u hatene di’ak dezafius sira ne’ebe jornalista sira hasoru dalaruma problema iha renúmerasaun, maibe la hamate imi hotu nia espiritu hodi kontinua servisu kalan no loron hodi fornese informasaun ne’ebe loos no kredivel ba leitores sira, ne’e hotu nu’udar Vise-Primeiru Ministru ne’ebe iha kordenasaun ho SEKOMS sei nafatin apoiu ita boot sira ba oin,” dehan V-PM.
Enkuantu, Vise-Primeiru Ministru mos dezafia Konsellu Imprensa Timor-Leste atu nafatin iha kordenasaun di’ak ho instituisaun media sira oinsá prepara di’ak liutan jornalista sira liu husi formasaun, tanba ohin loron iha mudansa teknolojia ne’ebe kompetetivu tebes ne’ebe sai dezafius maibe ita hotu presiza buka solusaun.
Iha rai sira ne’ebe adopta Sistema demokrasia hanesan ita Timor, media ne’e hola papel importante tanba so uniku media mak sai fatin ba diskusaun, debate ho rasosinu hodi evita ema ida ka grupu ida monopoliu lia-loos.
Entaun, atu hetan pas no estabilidade mak sivilizasaun ba utilizasaun media ne’e tenke ho responsabilidade, entaun hakarak atu debate topiku ruma tenke hatudu aan hodi defende topiku ne’ebe atu diskute, labele kria ID falsu hodi trata, tolok ema nia personalidade ne’e la’os sidadaun di’ak, ne’e kontra prinsipiu funu nain sira nian.
Partisipa iha Eventu ne’e, Provedor Direitus Humanus no Justisa, Nain ba Media, Jornalistas, Xefe Redasaun sira, Editores, Prezidente KI interina, Funsionariu KI nian, estudantes Universitariu sira no sira seluk tan.
=====
[PT]
𝐕𝐢𝐜𝐞-𝐏𝐫𝐢𝐦𝐞𝐢𝐫𝐨-𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐨 𝐝𝐞𝐬𝐭𝐚𝐜𝐚 𝐩𝐚𝐩𝐞𝐥 𝐝𝐨𝐬 𝐦𝐞́𝐝𝐢𝐚 𝐧𝐚 𝐜𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐜̧𝐚̃𝐨 𝐝𝐨 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐞 𝐩𝐫𝐨𝐦𝐨𝐜̧𝐚̃𝐨 𝐝𝐚 𝐩𝐚𝐳
O Vice-Primeiro-Ministro e Ministro Coordenador dos Assuntos Sociais, Eng.º Mariano Assanami Sabino, afirmou que os órgãos de comunicação social desempenham um papel fundamental na construção do Estado nos países que adoptam sistemas democráticos, como Timor-Leste.
As declarações foram feitas durante o encerramento da Conferência Internacional The Dili Dialogue Forum (DDF) 2026, subordinada ao tema “O Papel dos Média para um Futuro de Paz”, realizada no Salão Multiusos do GMN, em Bebora, Díli.
Na sua intervenção, o governante apelou aos profissionais da comunicação social para continuarem a reflectir, trocar ideias e procurar soluções para os desafios enfrentados diariamente no exercício da profissão.
Mariano Assanami Sabino reconheceu as dificuldades enfrentadas pelos jornalistas, nomeadamente questões relacionadas com a remuneração, mas elogiou o empenho dos profissionais da área na divulgação de informação correcta e credível.
“Conheço bem os desafios enfrentados pelos jornalistas. Apesar das dificuldades, continuam a trabalhar dia e noite para fornecer informações credíveis à população. Enquanto Vice-Primeiro-Ministro, em coordenação com a SECOMS, continuaremos a apoiar os profissionais da comunicação social”, afirmou.
O Vice-Primeiro-Ministro desafiou ainda o Conselho de Imprensa de Timor-Leste a reforçar a coordenação com os órgãos de comunicação social, defendendo uma maior aposta na formação dos jornalistas face às rápidas mudanças tecnológicas e à crescente competitividade no sector.
Segundo o governante, nos sistemas democráticos os média assumem um papel essencial como espaço de debate, discussão e promoção do pensamento crítico, evitando a monopolização da verdade por indivíduos ou grupos.
Mariano Assanami Sabino apelou também ao uso responsável das plataformas de comunicação, alertando para os perigos da utilização de identidades falsas para atacar ou difamar outras pessoas.
“Quem quiser debater determinado assunto deve identificar-se e assumir a responsabilidade pelas suas opiniões. A criação de contas falsas para atacar terceiros não representa o comportamento de um bom cidadão e contraria os princípios defendidos pelos combatentes da libertação nacional”, sublinhou.
O evento contou com a participação do Provedor dos Direitos Humanos e Justiça, responsáveis de órgãos de comunicação social, jornalistas, chefes de redacção, editores, representantes do Conselho de Imprensa, estudantes universitários e outros convidados.
See less
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus