Bobonaro- 22/05/2025 Ministério Agrikultura Pekuária Peska no Floresta (MAPPF) antes ne’e apoiu ona makina agrikola modernu ba agrikutór sira iha Munisípiu Bobonaro, maibe komunidade agrikultór sira nafatin husu apoiu ba Governu liu husi MAPPF atu nafatin apoiu makina refere nune’e bele hasa’e produsaun hare no reduz importasaun fos husi rai liur, lia hirak ne’e hato’o husi komunidade agrikultór sira iha ambito lansamentu koa hare uza makina modernu iha Suku Tapo Memo Posto Administrativo Maliana.

Iha entrevista Diretór Geral Agrikultura Café Plantas Industria Martinho Laurentino Soares ne’ebé reprezenta Ministro MAPPF hatete, Bobonaro iha area natar ne’ebé mak luan tebes, ohin Ministériu mai kolleta ba primeiru epoka nian no nia rezultadu hatudu diak tebes, tuir lolos Ministru MAPPF mak mai realiza seremonia kolleta hare ne’e maibe Ministru iha enkontru konaba aprezentasaun Orsamentu Ratifikativu ne’eduni Ministru Delega hela DG ACPI mak mai kolleta hare hamutuk ho agrikulór sira.

Nia hatuta, Ministériu mós fo parabens ba Agrikultór sira, tanba sira esforsu-an tomak husi prosesu kultiva no to’o kolleta, hanesan ita hotu hatene katak, iha tinan kotuk mós ita konstroi ona Irrigasaun Maliana II iha Mota Malibaka Tunu-Bibi ninian, ita hein katak depois de Irrigasaun ne’e finaliza ita bele hetan rezultadu produsaun iha area Maliana laran bele hetan diak liu tan.

“Durante ne’e hau mós akompanña hela Maliana, agrikultór Maliana I sira kreativu tebes, tanba depois de kolleta hare iha primeiru epoka, tuir mai sira dezenvolve tan iha area hortikultura hanesan kuda batar no modo, maibe Maliana II be’e la iha. Ita hein katak Irrigasaun ne’e tinan oin remata, ita ita nia Agrikultór iha Malian II ka area Tunu-Bibi mós ba oin iha Segundo Epoka sira bele produs fali buat seluk hanesan iha area Hortikultura nian, hanesan kuda batar ka kuda modo, tanba Maliana produtivu tebes.Ita hein katak agrikultór sira sei iha vontade hodi aproveita didiak be’e ne’ebé mak iha.

Ohin ita mai iha ne’e atu hatudu ba agrikultór sira, oinsa uza makina agrikultura modernu sira ne’ebé mak iha balu hetan apoiu husi ajensia SAPIP, maibe agora Governu mós kontinua tau osan atu oinsa fasilita agrikultór sira hodi bele apoiu sira iha tempu servisu, tanba koa hare ne’e presiza tempu naruk, tanba ne’e mak Governu kontinua tau osan atu bele sosa makina Agrikola modernu hirak ne’e. Tenik Reprezenta Ministru ne’e

Iha fatin hanesan Secretario Asunto Sociais Julio Caero Carvalho ne’ebé reprezenta Prezidente Autoridade Munisipal Bobonaro hato’o nia Bem Vindo ba Reprezentante Ministru MAPPF ho komitiva tomak, nia informa katak Maliana iha area natar ne’ebé mak luan tebes, maibe agikultór sira utiliza de’it area balu tanba kestaun sira hanesan, falta de makina agrikola hanesan makina kuda hare, makina koa hare no mós tauk estraga husi karakol ka pesti.

Sira espera katak ho apoiu husi MAPPF nian ne’ebe mak apoiu ona Makina koa hare ba grupu Agrikultór sira balu iha Sucu Memo ne’e bele ona ajuda ita nia agriultór sira, maibe ami kontinua rekomenda nafatin ba Diretór Jeral Agrikultura ne’ebé mak reprezenta Ministu ba ohin loron atu hato’o fila fali hato’o hela ami nia rekomendasaun ba Ministru atu bele refeorsa tan makina agrikola modernu hirak ne’e ba iha agrikultór sira. Nia mós husu ba MAPPF atu halo koordenasaun ho parte relevante sira atu sosa mós produtu lokál husi agrikultór sira iha Maliana.

Nune’e mós Xefe Grupu Agro Maliana II, Rogerio dos Santos hato’o agradese ba Governu liu hosi MAPPF tanba apoiu ona makina agrikola modernu ba agrikutór sira, tanba makina agrikola modernu ne’e ajuda tebes agrikultór sira hodi hamenus tempu servisu no mós finanseiru. Ba oin sira husu ba MAPPF atu apoiu tan makina agrikola modernu ne’e ba sira, tanba Maliana potensia ba natar iha area luan tebes.

“Iha tinan hira liu ba kotuk ami seidauk hetan apoiu ba makina agrikola modernu, ami sente araska tebes, tanba koa hare presiza tempu barak no gastus mós barak, maibe agora ami agradese tebes ba MAPPF tanba apoiu ona makina hirak ne’e mai ami ajuda tebes ami nia servisu hanesan agrikultór sira iha natar laran. Tanba ne’e hanesan natar nain ami sente kontente tebes, liu husi makina hirak ne’e bele inspira ona jovem sira seluk atu bele servisu iha area agrikultura.” Tenik Rogerio

Portanto seremonia lansamentu koa hare uza makia agrikola modernu ne’e partisipa husi Diretór Geral ACPI ne’ebé reprezenta Ministro MAPPF, Secretario Asunto Sociais ne’ebé reprezenta Prezidente Autoridade Munisipal Bobonaro (PAM), DSAM Bobonaro no mós partisipasaun masimu husi Agrikultór sira iha Suku Ritabou, Suku Laho Mea no mós Suku Tapo Memo