SEKRETARIA ESTADU BA IGUALDADE-SEI HAMUTUK HO AUTORIDADE MUNISIPIU BAUCAU HALO SOSIALIZASAUN LEI KONTRA VIOLÉNSIA DOMÉSTIKA (LKVD) NO VIOLÉNSIA BAZEIA BA JÉNERU (VBJ) BA AUTORIDADE SUKU NO KOMUNIDADE IHA SUKU OSTICO
Asuntu
SEKRETARIA ESTADU BA IGUALDADE-SEI HAMUTUK HO AUTORIDADE MUNISIPIU BAUCAU HALO SOSIALIZASAUN LEI KONTRA VIOLÉNSIA DOMÉSTIKA (LKVD) NO VIOLÉNSIA BAZEIA BA JÉNERU (VBJ) BA AUTORIDADE SUKU NO KOMUNIDADE IHA SUKU OSTICO
Data Publica
24 Jun 2026
Descrisaun
Baucau, 18 juñu 2026____ Sekretaria Estadu ba Igualdade-SEI, hamutuk ho Autoridade Munisipiu Baucau, iha loron 18 fulan-juñu tinan 2026, realiza atividade Sosializasaun kona-ba Lei Kontra Violénsia Domestika (LKVD) no Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ) ba Autoridade Suku ho Komunidade sira iha Suku Ostico, Postu administrative Baucau Vila, Munisipiu Baucau.
Atividade Sosializasaun ba Lei LKVD no VBJ, Abertura Direitamente husi Sua Exelénsia Sekretária Estadu ba Igualdade-SEI, Elvina Sousa Carvalho no marka prezensa mos husi Sua Exelensia Presidente Autoridade Munisipiu Baucaun, Sra. Veneranda Lemos, Sua Exelénsia Administradora Postu Administrativu Vemase, Reprezentante Komandante PNTL Munisipiu Baucau nomós Presidente Asosiasaun Feto Munisipiu Baucau.
Objetivu husi Sosializasaun refere hodi hasa'e liu tan konxiénsia no koñesimentu komunidade kona-ba direitu no responsabilidade ida-idak nian, hodi hametin kompreensaun katak mane no feto hotu iha direitu hanesan atu moris ho seguransa, respeitu no dignidade tanba Durante ne’e Violénsia Domestika no Violénsia bazeia ba Jéneru kontinua sai problema seriu iha Sosiedade, tanba ne’e Autoridade suku no lider komunitáriu sira iha papél estratéjiku teb-tebes atu garante katak informasaun kona-ba lei no servisu apoiu sira bele to'o ba komunidade.
Tan ne’e iha diskursu Abertura S.E Sekretária Estadu ba Igualdade hato’o apresia klean ba autoridade lokál, lider komunitáriu sira no parseiru hotu atu kontinua servisu hamutuk ba promove pás, respeitu, Igualdade no seguransa iha komunidade.
“Partisipasaun ativa husi ita-boot sira importante teb-tebes tanba mudansa hahú husi família no komunidade,” hateten Sekretaria Estadu.
Sekretaria Estadu ba Igualdade Esplika mos katak Violénsia doméstika no violénsia bazeia ba jéneru sei nafatin sai hanesan dezafiu ida ba dezenvolvimentu sosiál no moris di’ak komunidade nian, no Violénsia la'ós problema privadu deit, maibé problema públiku ida ne'ebé afeta dignidade ema nian, violénsia kontra direitus umanus no dezenvolvimentu nasaun.
Maske Timor-Leste adopta ona Lei Kontra Violénsia Doméstika liuhusi Lei nú. 7/2010, ne’ebé ninia ezisténsia tama ona ba iha tinan sanulu-resin-neen iha ninia implementasaun ne’ebé hatudu ninia númeru kazu aumenta iha kada tinan.
Tan ne’e atu haforsa Lei ida-ne’e Sekretaria Estadu Esplika katak Governu Timor-Leste liuhusi SEI hamosu Planu Asaun Nasionál Kontra Violénsia Bazeia ba Jéneru (PAN-VBJ) ne’ebé daudaun tama ona ba iha faze datoluk ninia implementasaun ho nia Objetivu mak atu Redús no prevene forma hotu-hotu violénsia bazeia ba jéneru iha Timor-Leste liuhusi fortalese prevensaun, protesaun, asisténsia ba vítima sira, prosesu justisa no koordenasaun intersetoriál atu garante direitu umanu, igualdade jéneru no seguransa ba ema hotu.
Nune;e mos PAN-VBJ mos aliña ho Polítika Nasionál IX Governu Konstitusionál Dasiak nian ba Igualdade Jéneru, no kompromisu internasionál Timor-Leste hanesan Konvensaun ba Eliminasaun forma oioin Diskriminasaun Hasoru Feto no Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável nú. 5 kona-ba Igualdade Jéneru no eliminasaun violénsia hasoru feto no labarik feto sira.
Tan iha Dadus ne’ebé hetan husi PNTL-VPU iha tinan tolu ikus (2023, 2024 no 2025) hatudu katak violénsia doméstika no violénsia bazeia ba jéneru ne’ebé la konsistente. Iha tinan 2023 Kazu Violénsia Doméstika hamutuk 1,504; Asaltu Seksuál : 285, tinan 2024 kazu VD hamutuk 1,099; Asaltu Seksuál: 212 no tinan 2025 kazu VD hamutuk 1,182 no kazu Asaltu Seksuál: 249. Ida-ne’e hatudu katak Kazu Violénsia Doméstika husi tinan 2023 to’o 2025 sempre iha mudansa.
Lideransa SEI ne’e afrima katak IX Governu Konstitusional liuhusi SEI hamutuk ho Ministeriu Justisa ho Parseiru sira kontinua halo alteasaun ba Lei LKVD no sei aprezenta bai ha Parlamemtu nasional hodi halo diskusaun ho obejtivu atu haforsa liu tan implementasaun LKVD no VBJ nomos Bele asegura liu tan vitima sira liu-liu feto, labarik no grupu vuneravel sira.
Atu taka Sekretaria Estadu Konvida Komunidade sira atu bele hola papel importante ba Prevensaun Violénsia iha Familia no Sosiedade hodi bele grantia Familia moris iha seguru no livre husi Violénsia iha Familia no Sosiedade.
Atividade Sosializasaun ne’e Organiza husi Sekretaria Estadu Igualdade Liuhusi Diresaun Nasional Politika Igualade Jéneru no iha ativiadade Sosializasaun ne;e S.E Sekretaria Estadu ba Igualdade hetan akompana husi Asesora Politika SEI, Prisca Pereira, Diretor Nasional Politika Igualdade Jéneru-SEI, Sr.Abilio Barreto, Xefe Departamentu Prevensaun no Kombate Violénsia Bazia ba Jéneru, Sra. Carla Maria Vicente.
# Media SEI#
Tampilkan lebih sedikit
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus