𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐅𝐢𝐧𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐔𝐦𝐚 𝐃𝐢𝐠𝐧𝐮 𝐢𝐡𝐚 𝐌𝐚𝐧𝐮𝐟𝐚𝐡𝐢 𝐧𝐨 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐨, 𝐇𝐞𝐢𝐧 𝐈𝐧𝐚𝐮𝐠𝐮𝐫𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧
Asuntu
𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐅𝐢𝐧𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐔𝐦𝐚 𝐃𝐢𝐠𝐧𝐮 𝐢𝐡𝐚 𝐌𝐚𝐧𝐮𝐟𝐚𝐡𝐢 𝐧𝐨 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐨, 𝐇𝐞𝐢𝐧 𝐈𝐧𝐚𝐮𝐠𝐮𝐫𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧
Data Publica
24 Jul 2026
Descrisaun
24-07-2026
𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈 – 𝐈𝐗 𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐊𝐨𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐬𝐢𝐨𝐧á𝐥, 𝐥𝐢𝐮𝐡𝐮𝐬𝐢 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭é𝐫𝐢𝐮 𝐃𝐞𝐳𝐞𝐧𝐯𝐨𝐥𝐯𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐑𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐧𝐨 𝐀𝐛𝐢𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐊𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐭á𝐫𝐢𝐚 (𝐌𝐃𝐑𝐇𝐊), 𝐤𝐨𝐧𝐭𝐢𝐧𝐮𝐚 𝐚𝐬𝐞𝐠𝐮𝐫𝐚 𝐢𝐦𝐩𝐥𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭��𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐏𝐫𝐨𝐠𝐫𝐚𝐦𝐚 𝐔𝐦𝐚 𝐃𝐢𝐠𝐧𝐮 𝐚𝐭𝐮 𝐫𝐞𝐬𝐩𝐨𝐧𝐝𝐞 𝐛𝐚 𝐧𝐞𝐬𝐞𝐬𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐚𝐛𝐢𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐟𝐚𝐦í𝐥𝐢𝐚 𝐯𝐮𝐥𝐧𝐞𝐫á𝐯𝐞𝐥 𝐬𝐢𝐫𝐚 𝐢𝐡𝐚 𝐦𝐮𝐧𝐢𝐬í𝐩𝐢𝐮 𝐌𝐚𝐧𝐮𝐟𝐚𝐡𝐢 𝐧𝐨 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐨.
Konstrusaun uma ba benefisiáriu sira to’o ona iha faze ikus, ho maioria obra remata ona. Agora, Governu prepara hela prosesu verifikasaun final no inaugurasaun ofisiál antes entrega uma sira ba família benefisiária, atu sira bele tama no hela ho kondisaun ne’ebé di’ak.
Programa Uma Dignu reflete kompromisu IX Governu Konstitusionál atu hadi’a kondisaun moris povu nian, liu-liu família sira ne’ebé durante tinan barak hela iha uma ASPES ka uma tuan ho kondisaun ne’ebé la seguru no la apropriadu.
Liuhusi programa ne’e, Governu fornese uma ho padraun ne’ebé di’ak no tuir nesesidade família benefisiária sira. Uma sira ne’e inklui espasu kuartu, haris-fatin, varanda no fasilidade bázika seluk. Inisiativa ne’e atu garante seguransa, saúde no dignidade ba família sira, liu-liu iha tempu udan.
Benefisiáriu Florindo Manuel hato’o agradese ba Governu tanba Programa Uma Dignu fó oportunidade ba nia família atu hetan fatin hela ne’ebé apropriadu.
“Ami uluk hela iha uma ASPES ho kondisaun ne’ebé la di’ak. Agora, uma foun remata ona no ami hein deit entrega ofisiál husi Governu. Ami agradese ba Governu ne’ebé implementa Programa Uma Dignu,” dehan Florindo Manuel.
Benefisiáriu Luís Gonçalves dehan katak, programa ne’e fó esperansa foun ba família sira, tanba antes ne’e sira hasoru difikuldade boot bainhira tempu udan mai.
“Agora uma foun di’ak ona no ami hein deit inaugurasaun atu bele hela. Programa ida ne’e ajuda tebes família sira ne’ebé uluk hela iha kondisaun vulnerável,” dehan Luís Gonçalves.
José de Almeida hanesan mos benefisiariu, apresia inisiativa Governu nian no konsidera Programa Uma Dignu nu’udar resposta konkreta ba realidade povu iha área rural.
“Povu barak iha suku ne’e hela iha uma ASPES desde tinan 1994, no maioria uma sira agora iha kondisaun ladún di’ak. Programa Uma Dignu ajuda tebes komunidade sira no hatudu Governu nia atensaun ba povu,” dehan José.
Iha fatin hanesan, benefisiária Octoriana dos Reis Lemos hatudu nia kontentamentu maski prosesu konstrusaun uma ne’e dura tempu naruk. Nia dehan katak agora uma ne’e remata ona ho kondisaun di’ak, no família sira hein deit inaugurasaun ofisiál husi Governu.
“Tanba ne’e, ami husu ba Sr. Mariano ASSANAMI Sabino, ne’ebé apoia ona Programa Uma Dignu ida ne’e. Ami kontenti tanba uma ne’e besik hotu ona atu ami bele hela. Ami husu atu Governu bele inaugura lalais, atu nune’e ami bele tama no hela ona iha uma foun,” dehan Octoriana.
Benefisiáriu José Soares hato’o agradese ba IX Governu Konstitusionál, ne’ebé lidera husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, no ba Vise-Primeiru-Ministru Mariano ASSANAMI Sabino.
“Ami fó agradese no obrigadu ba Avó Xanana no Mariano ASSANAMI Sabino. Durante tinan hirak nia laran, foin agora IX Governu halo uma di’ak fó ba ami. Agora uma ne’e hotu ona, ami hein deit Governu mai inaugura atu ami bele tama no hela ona,” dehan José Soares.
Governu rekoñese katak asesu ba abitasaun dignu mak direitu báziku ida no fator importante atu harii família saudável, seguru no produtivu. Tanba ne’e, MDRHK sei kontinua halo monitorizasaun no koordinasaun ho autoridade lokal, kontratadu no komunidade atu asegura katak prosesu entrega uma lao ho transparénsia no tuir padraun kualidade.
Liu husi implementasaun Programa Uma Dignu, IX Governu Konstitusionál reafirma nia kompromisu atu promove dezenvolvimentu rural inkluzivu no hadi’a kondisaun moris povu Timor-Leste.
See less
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus