REFORMA KURRIKULÁR BAZE IMPORTANTE BA DESENVOLVIMENTU EDUKASAUN IHA TIMOR-LESTE.
Asuntu
REFORMA KURRIKULÁR BAZE IMPORTANTE BA DESENVOLVIMENTU EDUKASAUN IHA TIMOR-LESTE.
Data Publica
07 Aug 2026
Descrisaun
BAUCAU, 05 Agostu 2026 - Ministériu Edukasaun nia inisiativa ba reforma kurrikulár nasionál sai baze importante ba dezenvolvimentu edukasaun iha Timor-Leste. Tanba métodu ensinu no aprendizajen foun ne'e konsentra liu ba estudante sira atu buka rasik, hanoin no diskute iha sala aula.
Asuntu ne’e hato’o husi Diretór Edukasaun Munisípiu Baucau, Afonso dos Santos da Costa, iha abertura formasaun reforma kurrikulár ba Klase 8 Ensinu Báziku Faze III, iha Eskola Ensinu Báziku Sentrál Villa Nova, Postu Administrativu Baucau Villa, Tersa-feira (05/08).
“Formasaun reforma kurrikulár ne'e programa importante tebes atu hasa'e kualidade ensinu nian. Uluk ita kaer manuál de'it, manorin ko'alia barak ba estudante to'o sira dukur no halimar. Dalaruma manorin rasik mós la komprende. Maibé agora ho reforma ne'e, ita muda. Estudante mak tenke ko'alia barak, hanoin barak no serbisu barak. Manorin sira nia knaar mak akompaña de'it,” dehan Diretór Afonso.
Iha fatin hanesan, Xefe Departamentu Edukasaun Pré-Eskolár no Ensinu Báziku, Agustinho Pinto, esplika katak iha tempu uluk manorin kaer papél 75% no estudante 25%. Ho reforma foun ne'e, persentajen muda ba estudante 75% no manorin 25%.
“Iha tempu uluk manorin mak 75% no estudante 25%. Agora ho reforma kurrikulár ne'e fila fali ba 75% ba estudante no manorin 25%. Ne'e mudansa boot tebes ba prosesu ensinu nian,” afirma Agustinho.
Nia esplika tan katak, dezenvolvimentu ne'e uza ona metodolojia sékulu XXI hodi dezenvolve kapasidade estudante sira iha aspetu kolaborativu, komunikativu, kreativu no krítiku. Nune'e mós fó peskiza, estudu kampu no serbisu ne'ebé estudante rasik mak dezenvolve, enkuantu manorin sai de'it hanesan fasilitadór.
Formadór Disiplina Matemátika, Oladino da Costa, hatete formandu sira hatudu entuziasmu boot durante formasaun. Sira ativu iha diskusaun no barak mak hato'o sira-nia hanoin, koñesimentu no esperiénsia durante hanorin.
“Formandu sira entuziasmu tebes ho informasaun ne'ebé ami fahe. Sira barak mak ativu tebes iha diskusaun no tenta hato'o sira-nia hanoin no esperiénsia hanorin nian hodi simu di'ak reforma kurrikulár ida-ne'e,” dehan Oladino.
Formasaun Faze III iha Munisípiu Baucau foka ba disiplina tolu:
1. *Matemátika*: 59 partisipante – Mane 26, Feto 33
2. *Saúde no Bem-Estar*: 57 partisipante – Mane 29, Feto 28
3. *Edukasaun Fízika no Desportu*: 58 partisipante – Mane 52, Feto 6
Totál formadór na'in 9, mentór na'in 3 no inspetora na'in 1 maka akompaña prosesu formasaun ne'e.
Lúcia Alves
*#MédiaME*
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus