𝐕𝐢𝐬𝐞-𝐏𝐌 𝐝𝐢𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞 𝐡𝐨 𝐂𝐄𝐎 𝐑𝐈𝐒𝐄 𝐓𝐎𝐆𝐄𝐓𝐇𝐄𝐑 𝐤𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚́ 𝐩𝐨𝐭𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐢𝐧𝐯𝐞𝐬𝐭𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐢𝐡𝐚 𝐞𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐥𝐢𝐦𝐩𝐚 𝐧𝐨 𝐝𝐞𝐳𝐞𝐧𝐯𝐨𝐥𝐯𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐬𝐮𝐬𝐭𝐞𝐧𝐭𝐚́𝐯𝐞𝐥

12 Aug 2026
Press Release Image
Asuntu

𝐕𝐢𝐬𝐞-𝐏𝐌 𝐝𝐢𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞 𝐡𝐨 𝐂𝐄𝐎 𝐑𝐈𝐒𝐄 𝐓𝐎𝐆𝐄𝐓𝐇𝐄𝐑 𝐤𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚́ 𝐩𝐨𝐭𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐢𝐧𝐯𝐞𝐬𝐭𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐢𝐡𝐚 𝐞𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐥𝐢𝐦𝐩𝐚 𝐧𝐨 𝐝𝐞𝐳𝐞𝐧𝐯𝐨𝐥𝐯𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐬𝐮𝐬𝐭𝐞𝐧𝐭𝐚́𝐯𝐞𝐥

Data Publica

12 Aug 2026

Descrisaun

𝟏𝟏 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔

============

Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku no Ministru Turizmu no Ambiente, Dato’ Seri Francisco Kalbuadi Lay, hala’o enkontru ho Hanrog Kang, CEO husi RISE TOGETHER Co., Ltd., Repúblika Korea, ne’ebé mós lidera konsórsiu, hodi diskute oportunidade no poténsia investimentu iha Timor-Leste, liuliu iha área enerjia renovável, infraestrutura bee no dezenvolvimentu sustentável.

Enkontru ne’ebé hala'o iha Gabinete Vise-PM, Farol, Dili, Tersa, 11 Agostu 2026 ne'e oinsa atu haree oinsá hodi explora oportunidade investimentu iha área oioin ne’ebé iha potensia atu kontribui ba kreximentu ekonomia nasionál no dezenvolvimentu infraestrutura sustentável.

Iha diskusaun, parte sira konsidera investimentu iha enerjia solar, enerjia anin, enerjia hidro no sistema solar flutuante, bee-moos infraestrutura bee no lojístika. Inisiativa sira ne’e iha potensialidade atu apoia diversifikasaun fonte enerjia, aumenta asesu ba enerjia limpa, hadi’a seguransa bee no ai-han, no kontribui ba esforsu Timor-Leste atu hamenus emisaun greenhouse gás.

𝐈𝐝𝐞𝐧𝐭𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐟𝐚𝐭𝐢𝐧 𝐩𝐨𝐭𝐞𝐧𝐬𝐢𝐚́𝐥 𝐛𝐚 𝐩𝐫𝐨𝐣𝐞𝐭𝐮 𝐞𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐫𝐞𝐧𝐨𝐯𝐚́𝐯𝐞𝐥

RISE TOGETHER no parte relevante sira identifika ona fatin balu ne’ebé bele konsidera ba estudu no avaliasaun téknika, ambientál no ekonómika iha futuru.

𝟏. 𝐒𝐢𝐬𝐭𝐞𝐦𝐚 𝐄𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐒𝐨𝐥𝐚́𝐫, 𝐚𝐥𝐯𝐮 𝟗𝟎–𝟏𝟎𝟎 𝐌𝐖

Proposta ne’e inklui dezenvolvimentu sistema fotovoltaiku solar, ho eskala boot no sistema distribuidu. Fatin potensiál sira inklui Greater Betano, Manufahi; Cassa, Ainaro; Beaço Seafront, Viqueque; Baucau Plateau no Vemasse Corridor, Baucau; Metinaro Flatlands no Hera, Díli; Oecusse, RAEOA; no Illa Atauro.

𝟐. 𝐒𝐢𝐬𝐭𝐞𝐦𝐚 𝐄𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐀𝐧𝐢𝐧, 𝐚𝐥𝐯𝐮 𝟗𝟎–𝟏𝟎𝟎 𝐌𝐖

Ba enerjia anin, proposta ne’e foka ba avaliasaun téknika no ambientál kona-bá potensiál rekursu anin iha rai-maran no tasi-ibun. Fatin potensiál sira inklui Lariguto, Viqueque; Bobonaro no Fohobogor, Covalima; Baucau no Laleia, Manatuto; no Khoholau, iha fronteira Ermera no Aileu.

𝟑. 𝐄𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢𝐚 𝐇𝐢𝐝𝐫𝐨 𝐧𝐨 𝐇𝐢́𝐛𝐫𝐢𝐝𝐮 𝐒𝐨𝐥𝐚𝐫 𝐅𝐥𝐮𝐭𝐮𝐚𝐧𝐭𝐞

Proposta ne’e mós konsidera análize viabilidade téknika no ambientál ba integrasaun sistema solar flutuante iha rezervatóriu sira ne’ebé apropriadu. Objetivu mak atu esplora kombinasaun entre fonte enerjia renovável sira, hodi aumenta efisiénsia no estabilidade produsaun enerjia.

𝟒. 𝐈𝐧𝐟𝐫𝐚𝐞𝐬𝐭𝐫𝐮𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐁𝐞𝐞 𝐧𝐨 𝐋𝐨𝐣𝐢́𝐬𝐭𝐢𝐤𝐚

Iha área infraestrutura bee no lojístika, proposta ne’e inklui implementasaun Unidade Purifikasaun Bee Intelijente Desentralizadu no Sentru Kadeia Malirin ne’ebé uza enerjia solar.

Inisiativa sira ne’e bele apoia seguransa ai-han lokál, mellora asesu ba bee no dezenvolve sistema lojístika ne’ebé sustentável no efisiente.

𝐀𝐩𝐨𝐢𝐮 𝐛𝐚 𝐞𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐚 𝐯𝐞𝐫𝐝𝐞 𝐧𝐨 𝐢𝐧𝐯𝐞𝐬𝐭𝐢𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐬𝐮𝐬𝐭𝐞𝐧𝐭𝐚́𝐯𝐞𝐥

Governu konsidera proposta sira ne’e nu’udar oportunidade importante atu esplora potensialidade rekursu naturais Timor-Leste no atrai investimentu internasionál ba setór enerjia renovável, bee no infraestrutura verde.

Governu mós kontinua buka parseria ho investidór no kompañia internasionál sira, inklui hosi Repúblika Korea, atu dezenvolve projetu sira ne’ebé viável, sustentável no bele fó benefísiu ba komunidade no ekonomia nasionál.

Investimentu iha enerjia renovável mós iha papél importante atu apoia transzisaun ba ekonomia verde, hamenus dependénsia ba fonte enerjia konvensionál no kontribui ba esforsu nasionál iha kombate mudansa klimátika no redusaun emisaun greenhouse gás.

Governu haree katak proposta sira ne’e sei presiza kontinua liu tan ho estudu tékniku, ambientál no ekonómiku, inklui avaliasaun kona-bá viabilidade projetu, disponibilidade fatin, kapasidade infraestrutura no benefísiu ba komunidade, antes Governu foti desizaun kona-bá implementasaun.

Governu kontinua promove ambiente investimentu ne’ebé favorável, transparente no sustentável ba setór privadu no parseiru internasionál sira, ho objetivu atu dezenvolve infraestrutura moderna, aumenta oportunidade ekonomia no harii futuru ne’ebé sustentável ba povu Timor-Leste.

See less

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus