𝐒𝐄𝐅 𝐀𝐆𝐑𝐀𝐃𝐄𝐒𝐄 𝐁𝐀 𝐄𝐊𝐈𝐏𝐀 𝐉𝐔𝐑𝐈 𝐒𝐈𝐑𝐀 𝐍𝐄'𝐄𝐁𝐄́ 𝐀𝐕𝐀𝐋𝐈𝐀 𝐊𝐎𝐌𝐏𝐄𝐓𝐈𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐅𝐎𝐓𝐎𝐆𝐑𝐀𝐅𝐈𝐀 𝐈𝐇𝐀 𝐄𝐕𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐗𝐏𝐎-𝐃𝐈𝐌-2026
Asuntu
𝐒𝐄𝐅 𝐀𝐆𝐑𝐀𝐃𝐄𝐒𝐄 𝐁𝐀 𝐄𝐊𝐈𝐏𝐀 𝐉𝐔𝐑𝐈 𝐒𝐈𝐑𝐀 𝐍𝐄'𝐄𝐁𝐄́ 𝐀𝐕𝐀𝐋𝐈𝐀 𝐊𝐎𝐌𝐏𝐄𝐓𝐈𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐅𝐎𝐓𝐎𝐆𝐑𝐀𝐅𝐈𝐀 𝐈𝐇𝐀 𝐄𝐕𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐗𝐏𝐎-𝐃𝐈𝐌-2026
Data Publica
20 Aug 2026
Descrisaun
Díli, 18 Agostu 2026|𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬 𝐄𝐧𝐠. 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐢𝐧𝐨 𝐕𝐢𝐞𝐢𝐫𝐚 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚, 𝐒.𝐇𝐮𝐭, dader ne'e Sorumutu ho Ekipa Juri sira ne'ebé halo selesaun no avaliasaun ba kompetisaun fotografia ne'ebé ho tema" Hadomi ita nia Floresta no Balada Fuik" iha Eventu Díli Internasionál Marathon (DIM-Expo 2026)".
Ekipa juri ba kompetisaun fotografia mak hanesan, Mr. Jafet Potenzo Lopes, Wildlife Photographer, Cinematographer and Visual Storyteller, Mr. Evangelino M. Pereira, Vice President of Arte Moris Association, Mr. Claudio Marques Cabral, M.ICP, L.Ed. Head of Department of Archeology and Ethnography in National no Mr. Cosme do Rosario Viegas, Designer.
Intervensaun 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐜𝐞𝐥𝐞̂𝐧𝐜𝐢𝐚 𝐒𝐞𝐜𝐫𝐞𝐭𝐚́𝐫𝐢𝐨 𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐨 𝐝𝐚𝐬 𝐅𝐥𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭𝐚𝐬, hato'o agradesimentu no apresiasaun boot ba Ekipa Juri sira hotu ne'ebé ho dedikasaun tomak hodi susesu Kompetisaun Fotografia ho tema "Hadomi Floresta no Balada fuik Sira", ne'ebé realiza iha ámbitu eventu Dili Internasional Maraton-2026.
" Lori Sekretáriu Estadu Floresta, Diresaun Gerál Floresta,agradese ba ekipa juri hotu ne'ebé servisu hamutuk avaliador ba susesu kompetisaun fotografia ne'ebé la'o ho diak. Ekipa Jurista hatudu kriteriu avaliasaun ne'ebé matadalan, kle'an, no justu hodi hili obra fotografika ne'ebé ho kualidade as liu"dehan S.E.SEF.
Kompetisaun fotografia ne'e hanesan promosaun no sensibilizasaun ida ba Povu Timor-Leste liu husi mehi fotógrafia iha sira nia matan bele hare'e fali no hamoris konsiénsia hodi konserva, Floresta, Ai-laran sira hotu no balada fuik sira ne'ebé moris iha ai-laran liu-liu iha Área Parke Nasionál Nino Konis Santana nia laran.
Valorizasaun arte no mehi ba kompetisaun fotografia sai hanesan fatin ida ne'ebé di'ak hodi apoiu no fo prestíjiu ba mehi no kreatividade talentu foin sa'e sira-nian. Sua Excelência Sekretáriu Estadu Floresta espera katak parseiru no kolaborasaun ida ne'e kontinua nafatin hodi servisu hamutuk nune'e bele dezenvolve sustentabilidade ba Parke Nasionál Nino Konis Santana.
Objetivu prinsipál husi kompetisaun fotografia ne’e atingidu, tanba kompetisaun konsege enkoraja partisipante sira atu observa, dokumenta no reprezenta floresta, balada fuik no paisajen naturál liuhusi sira nia perspetiva no kreatividade rasik.
Iha prosesu submissão, iha aplikante sira ne’ebé konsege submete fotografia ne’ebé tuir kritériu no tema ne’ebé determina ona, inklui aspetu relevánsia ba Parque Nasionál Nino Konis Santana, kualidade téknika, kreatividade, autenticidade no responsabilidade étika. Fotografia sira ne’e hatudu diversidade ekosistema, vida selvajen no paisajen naturál, no ajuda fó sai perspetiva lokal kona-ba patrimóniu naturál Timor-Leste.
Nune’e, bele konklui katak kompetisaun ne’e atinji nia objetivu prinsipal, liuliu iha aspeto partisipasaun, dokumentasaun visual, promosaun konservasaun no sensibilizasaun públiku.
Avaliasaun ba Partisipasaun,total aplikante ne’ebe Komisaun simu durante submete foto mak total 18 partisipante ne’ebé submete sira nia fotografia tuir períodu no kondisaun ne’ebé determina ona. Husi 18 fotografia ne’ebé submete, 5 fotografia mak hili sai finalista, bazeia ba kritériu avaliasaun ne’ebé determina ona husi Komisaun Organizadora no Jurista.
Iha publikasaun inisiál, kompetisaun ne’e planeadu atu simu to’o 200 submisaun. Maibé, iha implementasaun, períodu ba aplikasaun/submisaun limitadu ho tempu badak, aproximadamente semana ida, no rezultadu final simu deit 18 submisaun. Númeru ida-ne’e hatudu katak meta númeru submisaun 200 seidauk atinji, maibé partisipasaun ne’ebé iha nafatin permite kompetisaun hala’o ho prosesu seleksaun no avaliasaun
Konkluzaun: Partisipasaun iha kompetisaun ne’e atinji iha termu partisipante ne’ebé kumpre rekezitu, maibé seidauk atinji meta partisipasaun 200 submisaun. Ida-ne’e sai hanesan área ida atu hadi’a iha kompetisaun tuirmai, liuliu liuhusi períodu promosaun ne’ebé naruk liután, kampaña informasaun ne’ebé luas liután.
Kualidade no Kompreensaun ba Tema Kompetisaun, Husi total 18 aplikante ne’ebé submete fotografia, iha 5 fotografia ne’ebé jurista sira konsidera katak komprende no reprezenta didi’ak objetivu, tema no kritériu prinsipál husi kompetisaun. Fotografia finalista sira hatudu ligasaun ne’ebé klaru ho Parque Nasionál Nino Konis Santana, liuhusi reprezentasaun ba floresta, balada fuik, ai-hun protejidu no paisajen naturál.
Ezemplu: Fotografia balada fuik ida bele teknikamente diak fókus klaru, kompozisaun diak no iluminasaun apropriado maibé se la hatudu ambiente naturál ho área Parke Nasionál no la iha relevánsia ba tema "Hadomi Floresta, Hadomi Balada Fuik, konsidera foto refere la iha valor ba kompetisaun refere .
Enkuantu fotografia seluk bele la perfeitu téknikamente, maibé se nia konsege hatudu fotografia balada no foto habitat natural, floresta no mensajen kona-ba konservasaun, fotografia ne’e bele iha valor boot liután ba objetivu kompetisaun.
Husi 18 aplikante, 5 finalista mak sira ne’ebé demonstra kompreensaun klaru liután ba espíritu no objetivu kompetisaun. Ida-ne’e mós fó lisaun ba organizadór katak ba kompetisaun tuirmai, presiza fó instrusaun no ezemplu visual ne’ebé klaru liután kona-ba saida mak kompetisaun hakarak, atu partisipante sira bele komprende tema no kritériu antes de submete sira nia fotografia.
Prosesu seleksaun no juri,
Oinsá pontu total kalkula?
Ezemplu, se jurista fó ba fotografia ida:
✦Originalidade no Narrativa: /30
✦Kualidade Téknika: /25
✦Kompozisaun no Kreatividade: /25
✦Konsiderasaun Étika: /20
Ba review kompetisaun.
Prosesu seleksaun no juri hala’o liuhusi sistema avaliasaun ne’ebé estruturadu no bazeia ba peso/percentajen. Kada fotografia avalia tuir kritériu haat ne’ebé determina ona, ho total 100%. Originalidade no Narrativa simu peso aas liu, 30%, tuir Kualidade Téknika 25%, Kompozisaun no Kreatividade 25%, no Konsiderasaun Étika 20%.
Sistema ida-ne’e permite jurista sira avalia fotografia hotu-hotu ho kritériu no peso hanesan, no rezultadu final bazeia ba pontu total ne’ebé fotografia ida-idak hetan. Husi total 18 fotografia ne’ebé submete, fotografia sira ne’ebé hetan pontu aas liután no kumpre objetivu no kritériu kompetisaun mak hili sai finalista.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus