PM LANSA FATUK DAHULUK BA IRRIGASAUN MAUKOLA

20 Aug 2026
Press Release Image
Asuntu

PM LANSA FATUK DAHULUK BA IRRIGASAUN MAUKOLA

Data Publica

20 Aug 2026

Descrisaun

Covalima 15/08/2026 — IX Governu Konstitusional, liu husi Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF), hala’o serimónia lansamentu fatuk dahuluk ba konstrusaun Eskema Irrigasaun Maukola–Lomea, ne’ebé lokaliza iha Beco, Postu Administrativu Suai, Munisípiu Covalima.

Iha Diskursu Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, husu ba komunidade agrikultor sira, liu-liu sira ne’ebé sai benefisia diretamente hosi Eskema Irrigasaun Maukola, atu kontinua fó apoiu no kolabora ho entidade relevante sira durante prosesu konstrusaun.

Primeiru-Ministru hateten katak kolaborasaun entre Governu, komunidade no agrikultor sira importante tebes atu nune’e implementasaun projetu irrigasaun bele lao diak, tuir planeamentu, no finaliza iha tempu badak. Kooperasaun hosi komunidade sei ajuda hodi fasilita prosesu konstrusaun no garante katak infraestrutura ne’ebé harii bele fó benefísiu ba populasaun, liu-liu ba komunidade agrikultor iha área Maukola.

Eskema Irrigasaun Maukola konsidera hanesan infraestrutura importante ida ba dezenvolvimentu agrikultura, tanba sei ajuda agrikultor sira hetan asesu diak liután ba bee hodi sustenta atividade to’os no produsaun agríkola. Ho sistema irrigasaun ne’ebé diak, agrikultor sira sei iha oportunidade atu aumenta produtividade no melhora kondisaun moris família sira, tanba kontrusaun eskema Irrigasaun Maukola ida-ne’e la’ós responsabilidade Governu deit, maibé presiza partisipasaun no komitmentu hosi parte hotu. Tanba ne’e, komunidade agrikultor sira konvida atu servisu hamutuk, fó apoiu no kolabora ho ekipa téknika sira, atu konstrusaun Eskema Irrigasaun Maukola bele finaliza lalais no bele hahú fó benefísiu ba agrikultor sira. Dehan PM

Iha fatin hanesan Ministru Agrikultura Pekuaria Peska no Floresta Marcos ''MAMETA'' da Cruz reafirma Atu hasa’e produsaun agríkola iha Timor-Leste, presiza investimentu no dezenvolvimentu infraestrutura baziku sira, liu-liu infraestrutura irrigasaun ne’ebé sai elementu importante ida ba atividade agrikultura. Disponibilidade bee suficiente no regulár bele ajuda agrikultór sira hodi halo atividade to’os no natar durante tempu tomak, la depende de’it ba udan.

Irrigasaun ne’ebé diak no sustentável bele asegura fornecimentu bee ba área agríkola, nune’e bele aumenta produtividade no qualidade produtu sira. Ho sistema irrigasaun ne’ebé planeadu no jere ho diak, agrikultór sira bele hasa’e área kultivu, aumenta produsaun no garante disponibilidade ai-han ba komunidade.

Aleinde irrigasaun, infraestrutura agríkola seluk hanesan estrada rural, armazén, merkadu, sistema armazenamentu no fasilidade pós-kolheita mós importante tebes, Infraestrutura sira-ne’e bele fasilita movimentasaun produtu husi to’os ba merkadu hodi aumenta rendimentu agrikultór sira, Tanba ne’e, dezenvolvimentu infraestrutura baziku iha setor agrikultura tenke sai prioridade ida atu suporta agrikultór sira no transforma agricultura sai setor ne’ebé produtivu, sustentável no bele kontribui ba seguransa ai-han no kresimentu ekonomia nasional iha Timor Leste.

Nune'e mos Prezidente Autoridade Municipal Covalima Miguel Armada Cardoso hato’o agradese ba IX Governu Konstitusionál, ne’ebé lideradu husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé kontinua hatudu kompromisu no apoiu ba dezenvolvimentu setor agrikultura iha Timor-Leste.

Iha kompromisu ida-ne’e, Governu tau fatuk dahuluk ba konstrusaun Eskema Irrigasaun Maukola. Projetu ida-ne’e reprezenta pasu importante ida atu hadi’a infraestrutura irrigasaun, aumenta disponibilidade bee ba área agríkola no apoia agrikultór sira hodi hasa’e produtividade no produsaun.

Eskema Irrigasaun Maukola mós sei kontribui ba melhoria moris komunidade lokal, liu-liu aumentu oportunidade ba atividade agríkola no seguransa ai-han. Tanba ne’e, ami hato’o apresiasaun no agradese ba IX Governu no entidade hotu ne’ebé kontribui ba realizasaun projetu importante ida-ne’e.

Eskema Irrigasaun Maukola konstrui husi koanpainia Indonesia ,PT MINARTA DUTAHUTAMA no Konsulta husi Korea, DONGSUN ENGINEERING, durasaun ba konstrusaun ne'e tinan rua (2) ho total orsamentu ba konstrusaun eskema Irrigasaun ne'e Miliaun $ 15,158,570.94 dolar Amerikanu. Ekipa DMEA MAPPF

Galeria
Video
Dokumentus

Laiha Dokumentus