MENSAGEM AGRADESIMENTU OFISIAL HUSI MINISTÉRIU EDUKASAUN BA KOMEMORASAUN LORON FALINTIL BA DALA-51.
Asuntu
MENSAGEM AGRADESIMENTU OFISIAL HUSI MINISTÉRIU EDUKASAUN BA KOMEMORASAUN LORON FALINTIL BA DALA-51.
Data Publica
31 Aug 2026
Descrisaun
"EDUKASAUN HO ESPIRITU UNIDADE NASIONÁL BA FUTURU NASAUN"Foho Lulik Matebian, Suku Abu, - Baucau | 20 Agostu 2026
Iha loron istóriku 20 de Agostu 2026, anin iha Foho Lulik Matebian lori fali liafuan sakrifisiu nian. Iha rai sagradu Suku Abu, Postu Administrativu Matebian, Munisípiu Baucau, Timor oan tomak hamriik hamutuk hodi selebra Loron FALINTIL ba Dala-51.
Iha biban ne'e, Ministériu Edukasaun ho laran kle’an no orgullu partisipa nu’udar parseiru iha Komisaun Organizadora ba eventu bo’ot no istóriku ida-ne’e.
Ministériu Edukasaun, iha S. E. Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares nia lideransa, la'ós de'it fó apoiu lojístiku no kordenasaun téknika ho autoridade lokál.
Ami nia knar boot liu mak: Fasilita partisipasaun foinsa’e no estudante sira hodi fo’o onra ba dedikasaun no sakrifisiu ne’ebé funu-na’in sira halo ona iha tempu resistênsia nian.
Tanba ami fiar: Se uluk FALINTIL luta ba liberdade ho kilat iha ai-laran, ohin ami luta ba futuru no livru iha eskola.
Iha peregrinasaun santu ba Foho Matebian, ami hamutuk ho komunidade edukativa relembra akontesimentu serku militar nian ne’ebé halakon vida ema sivil inosente sira.
Peregrinasaun ida-ne'e nu'udar omenajen ba isin, ran, ruin no klamar husi erói, eroína no Asuwa’in sira ne’ebé so’e sira nia moris hodi sosa ita-nia ukun rasik an.
Husi fatin istóriku ida-ne'e, Ministériu Edukasaun hametin kompromisu atu:
1. Kuda no divulga espíritu Patriotizmu no Nasionalizmu ba jerasaun foun sira.
2. Hametin Edukasaun Sívika no Istória Luta Libertasaun iha kuríkulu, atu labarik sira la'os de'it aprende teoria, maibé sente ho fuan.
3. Halo parseiru ho FALINTIL-FDTL no Organizasaun Resistênsia tinan-tinan hodi lori estudante sira to’o rasik iha fatin istóriku sira.
Ami fiar metin katak edukasaun ne’ebé moris husi rekoñesimentu no memória ida-ne'e mak sei haburas jerasaun foun ne'ebé matenek, ho karakter forte, no prontu atu kaer metin futuru rai-doben Timor-Leste ho domin no responsabilidade.
Foho Matebian hanorin ita liafuan ida: HAMUTUK.
Iha tempu luta, FALINTIL la husu malu "ne'e partidu saida". Sira iha objetivu ida de'it: Timor-Leste Ukun Rasik - An.
Espíritu unidade nasionál ne'e mak ohin ami lori fila ba eskola sira.
Nu’udar jerasaun kontinuadór, ami presiza kaer metin unidade ida-ne'e. Tanba de'it ho hamutuk mak ita bele lori rai-doben Timor-Leste ba oin ho domin, pasiénsia no responsabilidade tomak.
Liu husi oportunidade ida-ne’e, Ministériu Edukasaun hato’o agradesimentu kle’an liu:
1. Ba Exelénsia Xefe Estadu Maior FALINTIL- Forsa Defesa Timor Leste (F-FDTL), Tenente Jeneral Domingos Raul "Falur Rate Laek ho Komandante sira hotu, ba konsiderasaun no fiar hodi konvida Ministériu Edukasaun hola parte iha Komisaun Organizadora.
2. Ba Prezidente Autoridade Munisípiu Baucau, Sra. Veneranda E. M. Lemos Martins, ba kolaborasaun, ospitalidade furak durante loron tolu, no matadalan hodi mobiliza estudante sira.
3. Ba Distinta Deputada, Sra. Ângela Corvelho Sarmento, ba akompañamentu no akonsellamentu matenek ne'ebé ho domin boot.
4. Ba Komunidade Suku Abo, Postu Administrativu Quelicai, liuliu ba Família Uma Lisan Abo Melary, ne’ebé ho laran-luak fó apoiu, fasilidade no simu ami ho domin boot.
5. Ba Dirijente no Ekipa tomak Ministériu Edukasaun, espesialmente ba Sr. Alfredo de Araújo no Sr. Simão do Rosário, ba dedikasaun no responsabilidade tomak.
Ami harohan ho laran kle'an ba ita-nia Matebian sira, Rai-Na'in, no Erói ho Eroína* nian klamar ne'ebé so'e hela sira-nia isin no ran ba rai ne'e.
Husu atu sira nia espíritu lulik haraik nafatin matak-malirin, naroman, kbiit, matenek, dame no saúde di'ak mai povu Timor-Leste tomak.
Komemorasaun ida-ne'e hanorin ami: *La Haluha Istória*.
Maibé liu husi la haluha, ami iha dever ida boot liu: *Kontinua Servisu*.
Servisu iha edukasaun. Servisu iha unidade. Servisu ba futuru nasaun.
Ho espíritu FALINTIL iha fuan, ho matenek iha liman, ho domin ba rai iha hanoin, ami kompromete atu eduka jerasaun ida ne'ebé dignu ba sakrifisiu ne'ebé fó ona.
ONRA BOOT BA HEROI NO HEROINA SIRA NIA SAKRIFÍSIU NO TERUS BA RAI IDA NE’E.
HAMUTUK SERBI BA EDUKASAUN HODI DEZENVOLVE NASAUN TIMOR-LESTE.
VIVA FALINTIL. VIVA UNIDADE NASIONÁL. VIVA MINISTÉRIU EDUKASAUN. VIVA TIMOR-LESTE.
Dili, 21 Agostu 2026
See less
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus