𝐒𝐄𝐏𝐄 𝐇𝐀𝐌𝐄𝐓𝐈𝐍 𝐏𝐎𝐍𝐓𝐄 𝐊𝐎𝐎𝐏𝐄𝐑𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐏𝐄𝐊𝐔Á𝐑𝐈𝐀 𝐓𝐈𝐌𝐎𝐑 𝐋𝐄𝐒𝐓𝐄 𝐍𝐎 𝐈𝐍𝐃𝐎𝐍ÉS𝐈𝐀
Asuntu
𝐒𝐄𝐏𝐄 𝐇𝐀𝐌𝐄𝐓𝐈𝐍 𝐏𝐎𝐍𝐓𝐄 𝐊𝐎𝐎𝐏𝐄𝐑𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐏𝐄𝐊𝐔Á𝐑𝐈𝐀 𝐓𝐈𝐌𝐎𝐑 𝐋𝐄𝐒𝐓𝐄 𝐍𝐎 𝐈𝐍𝐃𝐎𝐍ÉS𝐈𝐀
Data Publica
29 Sep 2026
Descrisaun
𝐉𝐚𝐤𝐚𝐫𝐭𝐚, 𝟐𝟏 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 || Antes hala’o enkontru ho 𝐃𝐢𝐫𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫 𝐉𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐚𝐥 𝐏𝐞𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐤𝐚𝐧 𝐝𝐚𝐧 𝐊𝐞𝐬𝐞𝐡𝐚𝐭𝐚𝐧 𝐇𝐞𝐰𝐚𝐧, 𝐊𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐞𝐫𝐢𝐚𝐧 𝐏𝐞𝐫𝐭𝐚𝐧𝐢𝐚𝐧 𝐑𝐞𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐤 𝐈𝐧𝐝𝐨𝐧𝐞𝐬𝐢𝐚, 𝐃𝐫. 𝐝𝐫𝐡. 𝐀𝐠𝐮𝐧𝐠 𝐒𝐮𝐠𝐚𝐧𝐝𝐚, 𝐌.𝐒𝐢.,Sekretaria Estadu Pekuária (SEPE), Sua Excelénsia José Vieira de Araújo. Lic., CSH., Lic., Dir., MD., M.AP., halo vizita uluk ba Sua Excelénsia Roberto Sarmento de Oliveira Soares, Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Repúblika Demokrátika Timor-Leste ba iha Repúblika Indonézia.
Enkontru ne’e hala’o iha Kapital Jakarta, ho objetivu atu haforsa kordenasaun no prepara kooperasaun entre Timor-Leste no Indonézia, liuliu iha área Pekuaria,Veternaria no Prosesamentu Produtus Pekuaria,(saúde Animal) Iha enkontru ne’e, Embaixadór Roberto Sarmento de Oliveira Soares apresia vizita SEPE no konsidera inisiativa ida ne’e hanesan oportunidade importante atu aprofunda relasaun no kooperasaun entre Governu RDTL no Governu Repúblika Indonézia.
Movimentu animal ne’ebé la monitorizadu ho diak bele aumenta risku tama no espalha moras husi área ida ba área seluk, liuliu iha zona fronteira ne’ebé iha movimentu kontinuadu entre animal, produtor, transportador no operador sira.
SEPE moos konsidera haforsa sistema kontrolu no vigilánsia veterinária iha fronteira hanesan prioridade importante, liuliu liuhusi koordenasaun entre instituisaun relevante, autoridade fronteira, setor privadu no komunidade. Esforsu ida ne’e la’ós deit atu kontrola movimentu animal, maibé mós atu proteje saúde animal, prevene propagasaun moras, garante seguransa produsaun pekuária no haforsa seguransa ai-han nasional.
Tuir observasaun SEPE durante ne’e Empreza timor oan no grupo hakiak nain sira hasoru dezafiu susar atu asesu ba “sistema Reban Induk (Parent Stock)”, tamba durante ne’e Empreza timor oan no grupo hakiak nain sira asesu deit importasaun DOC(Manu Oan) no Layer (Manu Tolun) maibe banhira sira faan hotu iha merkadu sira kontinua hamenu fila fali ba nasaun vizinho razaun tamba nia kontinuasaun ba produsau iha rai laran la iha ona.
SEPE mós husu apoiu Embaixada Timor-Leste iha Indonésia atu kontinua haforsa liña kordenasaun ho Direktur Jenderal Peternakan dan Kesehatan Hewan, Kementerian Pertanian Republik Indonesia, atu haree oportunidade sira ba formasaun no kapasitação téknika ba tékniku no profisionál Timor-Leste, liuliu iha setor pekuária.
Iha oportunidade ne’e, SEPE mós Hasoru malu ho Missaun Permanente Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL) junto da ASEAN, ne’ebé reprezenta husi 𝐀𝐦𝐛𝐚𝐬𝐬𝐚𝐝𝐨𝐫 𝐄𝐥𝐢𝐬𝐚 𝐌𝐚𝐫𝐢𝐚 𝐝𝐚 𝐒𝐢𝐥𝐯𝐚. Iha hasoru malu ne’e , Ambassador 𝐀𝐦𝐛𝐚𝐬𝐬𝐚𝐝𝐨𝐫 𝐄𝐥𝐢𝐬𝐚 𝐌𝐚𝐫𝐢𝐚 𝐝𝐚 𝐒𝐢𝐥𝐯𝐚.hato’o apresiasaun ba vizita servisu SEPE, no konsidera ida ne’e hanesan oportunidade importante atu haforsa kordenasaun no kolaborasaun iha sub-setor pekuária.
Ambassador mós destaka katak sub-setor pekuária mak parte importante iha diskusaun no agenda ASEAN, liuliu kona-ba saúde animal, produsaun, seguransa ai-han no kooperasaun téknika entre nasaun membrus ASEAN.
SEPE hato’o kompromisu atu kontinua haforsa koordenasaun ho instituisaun relevante, inklui Missaun Permanente RDTL junto da ASEAN, hodi buka no dezenvolve oportunidade ba kooperasaun regional, partilha esperiénsia no aumenta asesu ba kapasitaçaun téknika iha área pekuária no veterinária, liuliu saúde animal.
Kooperasaun ida ne’e sei fó espasu atu fahe koñesimentu, esperiénsia, teknolojia, formasaun no kapasitação téknika, ho esperansa bele kontribui ba haforsa sistema saúde animal no aumenta produtividade pekuária iha Timor-Leste.
Vizita SEPE ba Embaixada Timor-Leste iha Jakarta marka pasu importante ida atu hametin ponte kooperasaun téknika entre Timor-Leste no Indonésia, ba dezenvolvimentu subsetor pekuária ne’ebé sustentável no benefísiu ba komunidade no setor provadus.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus