MAPPF HO MENZIES HAMETIN KOOPERASAUN HODI PREVENE NO KONTROLA BRUCELLOSIS IHA TIMOR-LESTE
Asuntu
MAPPF HO MENZIES HAMETIN KOOPERASAUN HODI PREVENE NO KONTROLA BRUCELLOSIS IHA TIMOR-LESTE
Data Publica
29 Sep 2026
Descrisaun
DILI, 15 Setembru 2026 — Ministériu Agrikultura, Pekuaria, Peska no Floresta (MAPPF), hamutuk ho Menzies School of Health Research husi nasaun Australia realiza workshop kona-ba Brucellosis, ho objetivu atu hasa’e koñesimentu, kapasidade no koordenasaun entre parte relevante sira iha esforsu prevensaun no kontrolu moras ne’e iha Timor-Leste.
Iha entrevista Sekretariu Estadu Pekuaria Jose Viera de Araujo esplika katak, Workshop ne’e sai nu’udar forum importante ba partisipante sira atu fahe informasaun, esperiénsia no rezultadu husi servisu no peskiza kona-ba Brucellosis, liu-liu kona-ba risku ne’ebé bele afeta saúde animal no saúde ema.
Brucellosis mak moras zoonótika ida, katak moras ne’ebé bele transmite husi animal ba ema, moras ne’e iha relasaun importante ho animal pekuaria, liu-liu karau vaka. Tanba karau vaka iha papel importante ba vida no ekonomia família agrikultór sira, prevensaun no kontrolu Brucellosis sai prioridade importante, liu husi workshop ne’e, MAPPF no Menzies buka atu hametin komprensaun kona-ba oinsá atu deteta risku, prevene transmisaun no aumenta konsiénsia komunidade kona-ba moras ne’e. Dehan Sekretariu Estadu Pekuaria
Iha fatin hanesan Shawn Ting Principal Investigator BRUCE-TL hatene Abordajen One Health importante tebes ba prevensaun no kontrolu moras zoonótika hanesan Brucellosis, tanba moras ne’e la’ós deit problema ba setor pekuaria, maibé bele mos sai problema ba saúde públika no bem-estar komunidade, MAPPF liu husi servisu iha área pekuaria no saúde animal, iha papel importante atu kontinua hametin sistema vigilánsia, prevensaun no resposta ba moras animal. Enkuantu instituisaun peskiza hanesan Menzies bele kontribui liu husi peskiza, evidénsia sientífika no apoiu tékniku, kooperasaun ne’e permite parte hotu-hotu atu komprende di’ak liután situasaun Brucellosis iha Timor-Leste no buka solusaun ne’ebé apropriadu ho realidade lokal.
Alénde ne’e, partilla mos dadus no informasaun entre instituisaun relevante sira konsidera importante atu ajuda prosesu toma desizaun dadus ne’ebé di’ak bele ajuda Governu no parseiru sira atu planeia programa prevensaun no kontrolu ho efetivu, kooperasaun MAPPF ho Menzies mos hatudu kompromisu atu dezenvolve kapasidade lokal, hasa’e koñesimentu profisionál sira no apoia peskiza ne’ebé bele fó benefísiu ba setor pekuaria no saúde públika.
Workshop kona-ba Brucellosis ne’e fó mensajen importante katak prevensaun no kontrolu moras zoonótika presiza esforsu konjuntu no kompromisu kontinua husi parte hotu-hotu, MAPPF no Menzies reafirma importánsia atu kontinua servisu hamutuk iha área peskiza, formasaun, edukasaun, vigilánsia no sensibilizasaun komunidade Esforsu hirak-ne’e sei ajuda atu aumenta kapasidade Timor-Leste iha resposta ba Brucellosis no moras zoonótika seluk.
Tanba ne’e, implementasaun medida prevensaun no kontrolu tenke involve agrikultór, servisu veterináriu, lideransa lokal, profisionál saúde, instituisaun governu, peskizadór no parseiru dezenvolvimentu.
liu husi abordagem One Health, parte hotu bele servisu hamutuk hodi haree problema husi perspetiva ne’ebé luan liután. Ida-ne’e importante atu garante katak medida sira ne’ebé foti bele proteje animal, ema no ambiente.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus