Dili-23/09/2026 Ministériu Agrikulturua Pekuária Peska no Floresta (MAPPF) liu hosi Dirasaun Nasionál Inspesaun Peskas, halo inpesaun ba Ró ho marka ARMB02TL KMN GOROPA TIMOR LESTE no RAMA20DI ROMANG KABILANG ekipa konsege identifika sasan sira hanesan kompresor, mangera kuaze metru atus ida, kilat tiru ikan tolu, sepatu manduku rua, lampra luku tasi okos nian rua, box rua no sasan hirak ne’e sei iha Ró laran, atividade inpesaun ne’e halo iha area Kruz Mutin Suku Hera.

Iha entrevista Xefe Departamentun Konservasaun Peskas, José Monteiro esplika, sira rona informasaun katak iha komun idade peskador balun hala’o peskas uza sasan ne’ebe kontra lei nune’e sira foti kedas asaun hodi tun iha terenu, hodi hare direta.

“Sasan hirak ne’ebe ami identifika mak hanesan kompresor ida nia naran la iha tanba sira les hotu ona, mangera kuaze metru atus ida, kilat tiru ikan tolu, sepatu manduku rua, lampra luku tasi okos nian rua, boxe rua, ida ne’e mak ami hetan no sasan hirak ne’e sei iha Ró laran hela.” Tenik Xefe José

Nia hatutan, Sasan hirak ne’eb’e mak temi tuir lei bandu atu labele utiliza kuandu la iha lisensa, se se de’it mak atu utiliza tenki iha lisensa. Lisensa espesifiku ezemplu hanesan atu ba rekolla banabe ka sasan seluk ne’ebé mak iha ninia valor ita bele fa’an hodi hetan osan ba retornu nasaun nian ita bele uza, maibe tenki iha lisensa.

Nia informa, Ekipa refere seidauk iha lisensa hodi hala’o atividade kaer ikan iha area ne’e, tanba ne’e prosesu sei lao nafatin ba oin tanba tuir lei, Lei bandu atu ita uza, entaun ita hetan sansaun multa, tanba ita uza ona sasan kontra bandu multa sei bele kona to’o 200mill nune’e ba iha kofre Estadu no bele hetan kastigu komarka iha tinan 5 to’o tinan 8.

Nune’e mós komunidade peskador iha area refere Alvaro dos Santos Oliveira, lamenta tebes ho atitudade ekipa peskador hirak ne’e, tanba sira hare ho matan katak sira uza sasan kontra lei bandu, no sira luku to’o area ne’ebeé mak sira atu kaer ikan ba, entaun dalabarak halo sira diskuti malu iha tasi laran, tanba ne’e komunidade peskador ne’e husu ba governu atu toma atensaun ba attitude hirak ne’e.