VMOH PARTISIPA LANSAMENTU PROJETU FUNDU KONJUNTU ODS NASOENS UNIDAS PROGRAMA TRANSFORMASAUN SISTEMA AI-HAN
Asuntu
VMOH PARTISIPA LANSAMENTU PROJETU FUNDU KONJUNTU ODS NASOENS UNIDAS PROGRAMA TRANSFORMASAUN SISTEMA AI-HAN
Data Publica
29 Sep 2025
Descrisaun
Dili, 26/09/2025; Vise-Ministru ba Operasionalizasaun Ospitál (VMOH-sigla portugés) no Ministru Saúde em Ezersísiu dr. Flávio Brandão Mendes de Araújo, reprezenta vice-primeiru Ministru, Ministro Coordenador Assuntos Sosiais hamutuk ho FAO lansa projetu fundu Konjuntu ODS Nasoes Unidas Programa transformasaun Sistema Ai-haan, iha Hotel Timor.
Programa ida ne’e mosu iha tempu ida ne’ebé importante ba ita-nia rain, bainhira
ita kontinua avansa prioridade sira ne’ebé hatuur ona iha ita-nia Planu Estratéjiku
Dezenvolvimentu 2011–2030 nó iha Programa Tinan Lima husi IX Governu
Konstitusionál. Seguransa aihan nó nutrisaun sai nafatin sentru ba ita-nia ajenda dezenvolvimentu
nasionál.
"Ohin ita hamutuk ho FAO, UNICEF lansa programa Inovativu ida, halo transformasaun ba mudansa ai-han seguru iha ita nia rain, projetu ne'e finanásia husi FAO, UNICEF, sei hala'o iha munisípiu rua liu-liu munisipiu Covalima no Vikeke ho espektasaun boot ida katak ho fokus ne'ebé ita halo bele halo transformasaun la'os de'it iha agrikultura maibé oinsá nia impaktu kolaterál redús malnutrisaun hamenus númeru restante no hasa'e produtividade agrikultura ne'ebe fo impaktu ba saúde inan no oan sira iha munisipiu rua nee", dehan VMOH.
VMOH informa projetu pilotu rua ne'ebe la'o ho nia dezenha husi peritu internasionál sira ne'ebe mós Consan-TL hola parte, fiar katak ho meius hotu ne'ebé ita halo ho inovasaun no transformasaun bele lori mudansa ba ita nia sosiedade no agrikultura no saúde.
IX Governu Konstitusional komprometidu atu garante katak família Timor-oan ida-
idak iha asesu ba aihan ne’ebé seguru, sufisiente, nó nutritivu, enkuantu iha
tempu hanesan apoia ita-nia agrikultór sira-nia moris nó hametin ita-nia reziliénsia
ba mudansa klimátika. Programa ida-ne'e kontribui diretamente ba objetivu sira-
ne'e.
Ohin loron, kuaze metade hosi ita-nia
labarik sira ho tinan lima mai kraik sofre nafatin hosi malnutrisaun krónika, nó tocol família barak maka dependente nafatin ba ai-han importadu sira enkuantu agrikultór lokál sira luta ho asesu limitadu ba merkadu, input sira, nó finansiamentu.
Iha tempu hanesan, impaktu sira husi rai-maran, inundasaun, nó mudansa padraun tempu nian ameasa ita-nia abilidade atu produz ai-han ne'ebé sufisiente.
Programa ida-ne’e la’ós substitutu ida ba ita-nia planu dezenvolvimentu nasionál
ida-ne’e hanesan katalizadór ida ne’ebé sei tulun ita atu aselera progresu. Sei koko
ideia foun sira, hametin ita-nia instituisaun sira, no atrai investimentu, enkuantu
asegura katak solusaun sira iha abut iha realidade sira ita-nia agrikultór nó
komunidade sira-nian.
Mai ita servisu hamutuk hodi harii sistema aihan ida ne’ebé reziliente, inkluzivu,
nó sustentável, ida ne’ebé reflete ita-nia vizaun nasionál kona-ba prosperidade,
páz, nó dignidade ba Timor-oan tomak.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus