S.E SEKRETARIA ESTADU BA IGUALDADE PARTISIPA IHA SERMONIA RE-ABERTURA EXPOGRAFIKU TAIS TRADISIONAL TIMOR-LESTE NO ENTREGA TAIS ISTORIKU DON BA SRA. LOREDANA PAZZIN-PARACIANI
Asuntu
S.E SEKRETARIA ESTADU BA IGUALDADE PARTISIPA IHA SERMONIA RE-ABERTURA EXPOGRAFIKU TAIS TRADISIONAL TIMOR-LESTE NO ENTREGA TAIS ISTORIKU DON BA SRA. LOREDANA PAZZIN-PARACIANI
Data Publica
13 Nov 2025
Descrisaun
Díli: 12 Novembru 2025____ Sua Exelénsia Sekretária Estadu ba Igualdade – SEI, Elvina Sousa Carvalho, partisipa iha sermónia re-abertura Espográfiku Tais Tradisional Timor-Leste, ne’ebé mak organiza liuhusi Ministeriu Juventude Desportu ba Arte no Kultura (MJDAK), Sekretaria Estadu ba Arte no Kultura (SEAK), hamutuk ho Curatora ba Expozisaun Biannale 2026, Sra. Loredana Pazzini-Paraciani, Iha edifisiu SEAK, Pantai-Kelapa Dili.
Iha Sermonia Re-Abertura refere entrega mos tais istoriku Don, ne’ebé produs husi Dona Veronica Pereira Maia, Nu’udar Sekretariu Estadu Arte Kultura husi Darwin-Australia.
Tais textil tradisionál Timor-Leste, nu’udar liman-rohan kulturál hosi bei-ala sira ne’ebé tranzmite ba jerasaun to’o loron ohin. Soru tais _ iha sosiedade timorense, konsidera nu’udar atividade doméstika feto sira nian, ne’ebé utiliza ekipamentu tradisionál sira hanesan ai, au, no ninia matéria prima algodaun.
Hori uluk liu, ema halo tais hodi hakonu sira nia nesesidade primária mak hanesan taka no proteje isin lolon. Maibe, iha sorin seluk ida, tais iha nia-valór ne’ebé mak aas tebes iha sosiedade timoroan nia moris, tanba kulturálmente, iha Timor-Leste, tais uza durante hala’o rituál tradisionál, lia-mate no lia-moris, kazamentu, simu bainaka, serimónia relijioza, no seluk tan.
Maske iha influénsia hosi kultura oi-oin tuir jornada historika Timor nian hahú husi pre-historia no historia. Timoroan sira mantein nafatin prátika no valóriza tais nu’udar identidade Timor-Leste nian. Patrimóniu kultural Imateriál ida ne’e variedade tebes hahú kedas hosi sorin lorosa’e mai to’o iha loromomu, hosi tais tasi feto to’o tasi mane. Karateristika variedade oi-oin demonstra liu hosi grupu etno-linguístiku nune’e mos klase sosiál.
Patrimoniu kultural imateriál tais, iha ona risku atu lakon tanba impaktu husi modernizasaun, nune’e mak Governu Timor-Leste, liu-husi liña ministeriál relevante no parseiru dezenvolvimentu sira forma Komité Nasionál ba Patrimóniu Kulturál Imateriál (KOMNAS PKI) Timor-Leste liu tulun UNESCO nian hodi buka peskiza no hala’o atividade oi-oin ikus mai nomeia patrimoniu ida ne’e nu’udar Patrimóniu Kulturál Imatérial Ba Salva Guardu Urjente iha lista UNESCO nian.
Hafoin nomeasaun, Timor-Leste nu’udar Estadu Parte sei implementa planu salvaguarda Tais ba periodu 2022-2025 liu husi liña ministeriál hamutuk ho parseiru sira.
Iha Sermónia re-abertura Espográfiku Tais Tradisionál Timor-Leste Partisipa mos husi membru Governu, membru Parlamentu no Korpu Diplomatiku sira.
# Media SEI#
Fontes: https://www.facebook.com/share/p/1ArMPzNtBo/
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus