REPREZENTANTE SEI PARTILLA INFORMASAUN KONA-BA PROTESAUN HUSI ESPLORASAUN NO ABUZU SEKSUAL (PSEA) IHA SÉRIE DIÁLOGU ALMOSU UNCT NIAN.
Asuntu
REPREZENTANTE SEI PARTILLA INFORMASAUN KONA-BA PROTESAUN HUSI ESPLORASAUN NO ABUZU SEKSUAL (PSEA) IHA SÉRIE DIÁLOGU ALMOSU UNCT NIAN.
Data Publica
17 Nov 2025
Descrisaun
Dili, 13-11-2025—Diretora Nasionál Dezenvolvimentu Igualdade Jéneru (DNDIJ-SEI), Sra. Olga da Costa Monteiro, reprezenta Sua Exelénsia Sekretaria Estadu ba Igualdade-SEI, Sra. Elvina Sousa Carvalho, akompan husi Asesora ba Asuntu Igualdade Jéneru-SEI, Sra. Santina Soares, partilla informasaun kona-ba Protesaun huis Esplorasaun no Abuzu Seksuál (PSEA) iha Sorumutu Série Diálogu Almosu UNCT nian ne’ebé mak realiza husi UN-Women iha Salaun Kofi Anan Kampaun UN Caicoli.
Diretora Nasionál Dezenvolvimentu Igualdade Jéneru (DNDIJ-SEI), Sra. Olga da Costa Monteiro, iha nia intrevensaun hatete, Pontu entrada prátiku ida ne'ebé ha'u hanoin maka atu integra PSEA (Protesaun hosi Esplorasaun no Abuzu Seksuál) iha funsaun públika ne'ebé eziste (ezemplu: Komisaun Funsionáriu Públiku- matadalan toleránsia zero no 12/2017) no mekanizmu relatóriu (re- Chatbot Rosa) ne'ebé dezenvolve ho apoiu hosi UN Women iha 2017 Ida-ne'e inklui sasukat étika servisu sivíl nian. programa protesaun, no mekanizmu munisípiu nian. Hodi hatama protokolu sira formasaun no relatóriu PSEA nian iha Komisaun Funsionáriu Públiku ka ministériu sira-nia regulamentu, governu bele hametin responsabilizasaun no prevensaun iha nivel administrativu hotu-hotu, ne'ebé ezije funsionáriu públiku hotu-hotu atu atua ho integridade, respeitu no responsabilizasaun.
Iha fulan Novembru 2024, Projetu T4E, UN Women fó apoiu finanseiru no tékniku ba Ministériu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura hodi dezenvolve Despaxu Ministeriál (Despacho Ministeriál) kona-ba Toleránsia Zero ba SH no VBJ iha ensinu superiór. Foin semana kotuk, Nota Ministeriál ne’e aprezenta ba Reuniaun Konsellu Ministériu.
Lisaun xave ida ne'ebé aprende maka lideransa no koordenasaun ne'ebé klaru hosi governu esensiál atu garante konsisténsia entre setór sira. Bainhira responsabilidade sira ba PSEA fragmentadu ka haree hanesan dudu hosi doadór, progresu limitadu. Propriedade governu nian liuhosi polítika nasionál sira, pontu fokál sira, no aliñamentu ho enkuadramentu legál sira kria fundasaun ida ne'ebé metin liu, sustentável ba prevensaun no resposta.Prioridade maka atu institusionaliza PSEA iha ministériu governu hotu-hotu liuhosi, Hametin kuadru PSEA nasionál ida no mekanizmu relatóriu liuhosi reforsa Orientasaun Toleránsia Zero Komisaun Funsaun Públika ho mekanizmu PSEA, Promove sensibilizasaun entre pesoál nasionál no munisipál sira kona-ba mekanizmu relatóriu PSEAH nian (matadalan no Chatbot Rosa), inklui responsabilizasaun no transparénsia hodi trata keixa sira, Fornese PSEA obrigatóriu no formasaun salvaguarda ba funsionáriu públiku hotu-hotu, no Asegura servisu sira resposta nian ne'ebé seguru, konfidensiál, no sentradu iha sobrevivente sira iha parseria ho setór justisa, saúde, no bem-estar sosiál.
Sorumutu Série Diálogu ne’e, Prizide husi Xefi Nasoens Unidas iha Timor-Lesta, Sra. Fumi, hamutuk Embasadora Australia iha Timor-Leste, Sra. Caitling Wilson, reprezentante husi PDHJ, Reprezentante SEI, Xefe UN-Women iha Timor-Leste, no Parseiru sira hotu husi ONJ Internasionál.
#Média-SEI#
FONTES: https://www.facebook.com/share/p/17RQx64BHx/
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus