𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫-𝐋𝐞𝐬𝐭𝐞 𝐇𝐨𝐥𝐚 𝐏𝐚𝐫𝐭𝐞 𝐢𝐡𝐚 𝐃𝐢𝐚𝐥𝐨𝐠𝐮 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐑𝐞𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚 𝐈𝐦𝐩𝐚𝐤𝐭𝐮 𝐏𝐫𝐨𝐭𝐞𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐒𝐨𝐬𝐢𝐚́𝐥 𝐔𝐧𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐚́𝐥 𝐒𝐞𝐠𝐮𝐫𝐚𝐧𝐬𝐚 𝐀𝐢-𝐡𝐚𝐧 𝐧𝐨 𝐍𝐮𝐭𝐫𝐢𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐢𝐡𝐚 𝐐𝐚𝐭𝐚𝐫

24 Nov 2025
Press Release Image
Asuntu

𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫-𝐋𝐞𝐬𝐭𝐞 𝐇𝐨𝐥𝐚 𝐏𝐚𝐫𝐭𝐞 𝐢𝐡𝐚 𝐃𝐢𝐚𝐥𝐨𝐠𝐮 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐑𝐞𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚 𝐈𝐦𝐩𝐚𝐤𝐭𝐮 𝐏𝐫𝐨𝐭𝐞𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐒𝐨𝐬𝐢𝐚́𝐥 𝐔𝐧𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐚́𝐥 𝐒𝐞𝐠𝐮𝐫𝐚𝐧𝐬𝐚 𝐀𝐢-𝐡𝐚𝐧 𝐧𝐨 𝐍𝐮𝐭𝐫𝐢𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐢𝐡𝐚 𝐐𝐚𝐭𝐚𝐫

Data Publica

24 Nov 2025

Descrisaun

𝐃𝐨𝐡𝐚,𝟎𝟔/𝟏𝟏/𝟐𝟎𝟐𝟓: Governu Timor-Leste, liu husi Vise-Primeiru Ministru, Ministru Koordenadór ba Asuntu Sosiáis, Eng. Mariano ASSANAMI Sabino, ne’ebe hetan akompañamentu husi Ministra Solidariedade Sosial no Inkluzaun (MSSI), Veronica das Dores, hodi halo parte iha dialogu kona-ba reforma impaktu protesaun social universal seguransa ai-han no nutrisaun, iha Nasaun Qatar, Kapital Doha.

Dialogu ida ne’e, Lidera husi Repúblika Irake, Repúblika Demokrátika Timor-Leste, WFP, IDS–Universidade Sussex, ILO, UNICEF, no Uniaun Europeia.

Iha diskursu, Vise-Primeiru Ministru, konsidera dialogu ne’ebe involve mos Timor-Leste ne’e nu’udar Priviléjiu ida hamutuk ho nasaun sira no Parseiru dezenvolvimentu sira hanesan ajensia ONU nian ne’e importante tebes kona-ba forma era foun ida ba protesaun sosiál universál.

Forsa Tarefa Globál kona-ba Protesaun Sosiál ba Nutrisaun estabelese atu ajuda nasaun sira transforma kompromisu polítiku sira ba sistema prátiku, inkluzivu ne'ebé alkansa ema sira ne'ebé vulneravel liu. Prezide hosi Timor-Leste, no hetan apoiu hosi Programa Mundiál Ai-han nian, sai hanesan plataforma esperansa nian ba nasaun sira ne'ebé frajil no menus dezenvolvidu.

Ohin, ita konvoka dialogu iha Doha, ita mós lansa kapítulu foun ne'ebé atu hari’i ponte sira entre Estadu frajil sira no komunidade globál, entre Norte no Súl, no entre kompromisu no asaun.

Ami servisu ho governu sira atu dezeña no halo eskala ba sistema protesaun sosiál sira ne'ebé sensivel ba nutrisaun ne'ebé la'ós de'it transfere rendimentu maibé mós harii reziliénsia, fó han komunidade sira no hametin kapitál umanu.

Liuhusi ami nia programa Bolsa da Mãe Kondisionál, ami aprende daudaun oinsa halo transferénsia sosiál sira ba servisu nutrisaun ai-han nutritivu no hakbiit feto sira hodi bele iha koñesementu oinsa bele hatene hahan ne’ebe nutritivu hodi hamosu rezultadu ne’ebe tuir espetativa, tanba ne’e ita oresiza iha koperasaun ne’ebe di’ak iha rejiaun sira.

Ami ohin ita halibur iha ne’e nu’udar oportunidade ida atu reafirma ami nia kompromisu ba elaborasaun polítika bazeia ba evidénsia. Liuhosi Kooperasaun Triangular, ami mobiliza koñesimentu no kapasidade hodi forma futuru ida ho nasaun hotu-hotu la haree ba medida ka frajilidade, bele dezeña nia dalan rasik ba reziliénsia.

Kazu Negósiu ba Protesaun Sosiál ne'ebé Sensivel ba Nutrisaun iha futuru mak WFP no Institutu Estudu Dezenvolvimentu sira sei dezenvolve no konsolida evidénsia globál ne'ebé hatudu katak investimentu iha sistema sira ne'e la'ós de’it kestaun kustu, maibé katalizadór sira hodi produz ekonomia ne'ebé saúdavel hodi garantia sosiedade ne’ebe estável.

Ho apoiu Fransa nian no hetan kolaborasaun diak husi Qatar, Pakistaun, no Brazil, ami transforma vizaun polítika ba dalan operasionál sira, aumenta pilotu sira hodi habelar kobertura, no hatama nutrisaun iha faze hotu-hotu siklu moris nian.

Ami mós konvida nasaun hotu-hotu no parseiru sira atu tama iha Global Task Force, hodi fahe esperensia sira hodi aprende ba malu oinsa kontribui ba movimentu ida ne'ebé buras ba protesaun sosiál inkluziva ne'ebé la husik ema ida iha kotuk.

Hamutuk, liuhosi kolaborasaun ita bele hari’i dalan ne'ebé garante dignidade, nutrisaun, no oportunidade ba ema hotu.

Partisipa iha eventu ne’e, Country Director WFP iha Timor-Leste, Embaixador Rejidente Republika Timor-Leste nian iha ONU, Deonisio Babo Soares, Autoridade husi Irake, Husi Pakistaun no reprejentante Ajensia ONU nian.

 

Galeria
Video

Laiha Video

Dokumentus

Laiha Dokumentus