𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐒𝐓𝐑𝐀𝐓É𝐉𝐈𝐀 𝐊𝐀𝐏𝐀𝐒𝐈𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐈𝐒𝐓𝐄𝐌𝐀 𝐄𝐃𝐔𝐊𝐀𝐓𝐈𝐕𝐔 𝐍𝐎 𝐏𝐑𝐎𝐓𝐄𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐁𝐀 𝐋𝐀𝐁𝐀𝐑𝐈𝐊, 𝐉𝐔𝐕𝐄𝐍𝐓𝐔𝐃𝐄, 𝐏𝐑𝐄𝐕𝐄𝐍𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐍𝐎 𝐊𝐎𝐌𝐁𝐀𝐓𝐄 𝐕𝐈𝐎𝐋É𝐍𝐒𝐈𝐀 𝐁𝐀𝐙𝐄𝐈𝐀 𝐁𝐀 𝐉É𝐍𝐄𝐑𝐔
Asuntu
𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐄𝐒𝐓𝐑𝐀𝐓É𝐉𝐈𝐀 𝐊𝐀𝐏𝐀𝐒𝐈𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐈𝐒𝐓𝐄𝐌𝐀 𝐄𝐃𝐔𝐊𝐀𝐓𝐈𝐕𝐔 𝐍𝐎 𝐏𝐑𝐎𝐓𝐄𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐁𝐀 𝐋𝐀𝐁𝐀𝐑𝐈𝐊, 𝐉𝐔𝐕𝐄𝐍𝐓𝐔𝐃𝐄, 𝐏𝐑𝐄𝐕𝐄𝐍𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐍𝐎 𝐊𝐎𝐌𝐁𝐀𝐓𝐄 𝐕𝐈𝐎𝐋É𝐍𝐒𝐈𝐀 𝐁𝐀𝐙𝐄𝐈𝐀 𝐁𝐀 𝐉É𝐍𝐄𝐑𝐔
Data Publica
25 Nov 2025
Descrisaun
𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟏𝟑 𝐍𝐨𝐯𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟓 – 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭é𝐫𝐢𝐮 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧, 𝐡𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐡𝐨 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭é𝐫𝐢𝐮 𝐒𝐨𝐥𝐢𝐝𝐚𝐫𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐒𝐨𝐬𝐢á𝐥 𝐧𝐨 𝐈𝐧𝐤𝐥𝐮𝐳𝐚𝐮𝐧, 𝐒𝐞𝐤𝐫𝐞𝐭á𝐫𝐢𝐚 𝐄𝐬𝐭𝐚𝐝𝐮 𝐈𝐠𝐮𝐚𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐧𝐨 𝐩𝐚𝐫𝐬𝐞𝐢𝐫𝐮 𝐬𝐢𝐫𝐚 𝐡𝐚𝐥𝐨 𝐥𝐚𝐧𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐛𝐚 𝐞𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐞𝐣𝐢𝐚 𝐩𝐫𝐨𝐠𝐫𝐚𝐦𝐚 𝐩𝐫𝐞𝐯𝐞𝐧𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐨 𝐩𝐫𝐨𝐭𝐞𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐛𝐚 𝐯𝐢𝐨𝐥é𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐛𝐚𝐳𝐞𝐢𝐚 𝐛𝐚 𝐣é𝐧𝐞𝐫𝐮, 𝐢𝐡𝐚 𝐒𝐚𝐥𝐚𝐮𝐧 𝐈𝐚𝐧 𝐌𝐚𝐫𝐭𝐢𝐧 𝐈𝐍𝐅𝐎𝐑𝐃𝐄𝐏𝐄, 𝐌𝐚𝐭𝐚𝐝𝐨𝐫𝐮.
Iha entrevista, Sua Exelénsia Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, hateten, Ministériu Edukasaun iha koordenasaun no kooperasaun ho Ministériu Solidaridade Sosiál no Inkluzaun, Ministériu Saúde, Ministériu Ensinu Superiór, Sekretária Estadu Igualidade, hodi halo lansamentu ba estratejia programa prevensaun no protesaun ba violénsia bazeia ba jéneru iha eskola, hanesan kontinuasaun husi implementasaun planu asaun nasionál violénsia bazeia ba jéneru ne’ebé mak lansa tiha ona.
“Ne’e la’os programa foun, maibé hanesan esforsu ida atu kontinua reforsa hodi fó formasaun ba profesór sira, diretór eskola, adjuntu, superintendete, inpetór no mentór sira, nune’e ema hotuhotu bele servisu hamutuk hodi garante no kombate atu bele proteje labarik sira husi asaun violénsia bazeia ba jéneru”, dehan S. E. Ministra Edukasaun.
Governante ne’e hatutan, Programa ida ne’e, sai hanesan komitmentu governu konstitusionál da-9 nian, atu kontinua reforsa no kombate violénsia bazeia ba jéneru iha eskola sira. Tuir planu, sei involve profesór hamutuk 14 mil husi eskola sira iha territóriu laran tomak.
Iha fatin hanesan, Sua Exelénsia Ministra Solidaridade Sosiál no Inkluzaun, Sr. Verónica das Dores, hateten, liuhusi lansamentu estratejia ida ne’e, tenki halo komitmentu ba-an rasik atu hanorin hodi lori jerasaun foun sira ne’e ba determina sira-nia futuru ho di’ak no seguru.
“Husu ba profesór sira tenki hanorin ho domin ho fuan, labele ho violénsia, atu labele hamonu estudante sira-nia mentalidade hodi prejudika fali ba iha sira-nia futuru”, dehan S. E. MSSI
Aleinde ne’e, Sua Exelénsia Sekretária Estadu Igualidade, Sra. Elvina Sousa Carvalho, hateten, onra boot mai hamutuk ho Ministériu Edukasaun atu halo lansamentu ba estratejia hodi reforsa kapasidade sistema edukasaun hodi proteje labarik no juventude sira no prevensaun violénsia bazeia ba jéneru iha Timor-Leste.
“Ita presiza fó apresiasaun ba esforsu ne’ebé mak Ministériu Edukasaun halo, la’os ba iha lansamentu estratejia atu reforsa kapasidade sistema edukasaun nia de’it, maibé mós iha esforsu lubuk ida ne’ebé mak Ministériu Edukasaun halo, atu bele kontribui ba prevensaun violénsia bazeia ba jéneru iha área edukasaun”, dehan, S. E. Sekretária Estadu.
Governante ne’e hatutan, nafatin fó apoiu ba inisiativa di’ak husi Ministériu Edukasaun hodi kontribui ba realizasaun estratejia ne’e, hanesan marka passu importante hodi tau hamutuk esforsu koletivu atu harii sosiedade ida ne’ebé seguru inkluzivu no respeita malu.
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus