𝗞𝗼𝗻𝘀𝗲𝗹𝗹𝘂 𝗠𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗿𝘂 𝗔𝗽𝗿𝗼𝘃𝗮 𝗥𝗮𝘁𝗶𝗳𝗶𝗸𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗔𝗱𝗲𝘇𝗮𝘂𝗻 𝗣𝗹𝗲𝗻𝗮 𝗔𝗦𝗘𝗔𝗡 𝗻𝗼 𝗗𝗲𝘀𝗽𝗲𝘇𝗮 𝗚𝗿𝗲𝗮𝘁𝗲𝗿 𝗦𝘂𝗻𝗿𝗶𝘀𝗲
Asuntu
𝗞𝗼𝗻𝘀𝗲𝗹𝗹𝘂 𝗠𝗶𝗻𝗶𝘀𝘁𝗿𝘂 𝗔𝗽𝗿𝗼𝘃𝗮 𝗥𝗮𝘁𝗶𝗳𝗶𝗸𝗮𝘀𝗮𝘂𝗻 𝗔𝗱𝗲𝘇𝗮𝘂𝗻 𝗣𝗹𝗲𝗻𝗮 𝗔𝗦𝗘𝗔𝗡 𝗻𝗼 𝗗𝗲𝘀𝗽𝗲𝘇𝗮 𝗚𝗿𝗲𝗮𝘁𝗲𝗿 𝗦𝘂𝗻𝗿𝗶𝘀𝗲
Data Publica
25 Nov 2025
Descrisaun
DILI, 4 Novembru 2025 – Sorumutu Konsellu Ministrus (KM) ohin hala'o iha Palásiu Governu, Dili. KM hala'o delibrasaun ba asuntu estratéjiku nasionál oioin, inklui ratifikasaun ba adezaun Timor-Leste nian ba ASEAN, no autorizasaun despeza ba kampu gás Greater Sunrise.
Sua Exelénsia Ministru Juventude, Desportu, Arte no Kultura (MJDAK), Nelyo Isaac Sarmento, partisipa ativamente, hodi garante setór juventude, desportu, arte no kultura nian aliña ho desizaun Governu nian.
1. Ratifikasaun Deklarasaun Admisaun Plena ba ASEAN
KM aprova projetu Proposta Rezolusaun Parlamentu Nasionál, ne'ebé aprezenta husi Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, hodi ratifika Deklarasaun Admisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste ba Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN).
• Asinatura: Deklarasaun ne'e asina iha Malázia, iha loron 26 fulan-Outubru tinan 2025.
• Signifikadu: Desizaun KM nian ne’e nu’udar etapa esensiál atu garante integrasaun plena Timor-Leste nian iha mekanizmu no estrutura sira ASEAN nian, tuir Karta ASEAN.
2. Ratifikasaun Akordu Kooperasaun Defeza ho Malázia
KM mós delibera hodi ratifika Akordu Kooperasaun iha Área Defeza entre Governu Malázia no Governu RDTL, tuir projetu ne’ebé aprezenta husi Ministru Defeza, Donaciano do Rosário Gomes.
Akordu ne'e iha objetivu prinsipál atu:
• Hametin relasaun bilaterál liuhosi diálogu polítiku-estratéjiku.
• Hala'o interkámbiu pesoál no formasaun téknika no militár.
• Kooperasaun iha área siénsia, teknolojia no indústria defeza nian.
Dokumentu ne'e reafirma Malázia nu’udar parseiru defeza konfiável no kompromisu hosi Governu rua ne’e hodi promove pás, seguransa no estabilidade rejionál.
3. Autorizasaun Despeza ba Gazodutu Greater Sunrise
Konsellu Ministrus deside autoriza despeza ba "Dezenvolvimentu kampu gás Greater Sunrise nian no atu garante katak kadoras ne'e dada mai Timor-Leste", tuir projetu ne'ebé aprezenta husi Ministru Petróleu no Rekursus Minerais, Francisco da Costa Monteiro.
• Montante Autorizadu: Dólar Amerikanu $16.055.897 (hodi ezekuta entre tinan 2025 no 2027).
• Objetivu: Finansia levantamentu jeofíziku no sízmiku ho rezolusaun ultra-alta (UHRS) hodi garante faze téknika no planeamentu projetu ne'e nian.
4. Memorandu Entendimentu ho Governu Singapura
KM atribui podér tomak ba Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, atu asina Memorandu Entendimentu ida ho Governu Singapura, ba kooperasaun iha ámbitu edukasaun, liuliu iha formasaun ba profesór sira.
#MídiaMJDAK #KonselluMinistru #ASEAN #GreaterSunrise #KooperasaunDefeza #DesizaunGovernu
Galeria
Video
Laiha Video
Dokumentus
Laiha Dokumentus